Toelichting bij het programma 2017 - 2018 - KCS Haarlem

TOELICHTING  BIJ HET PROGRAMMA 2017-2018

 

Hierbij treft u het nieuwe jaarprogramma van het KCS 2017-2018 aan, dat wij weer met veel genoegen voor u hebben samengesteld.

Na het succes van onze eerste open avond met Kees Waaijman over de spiritualiteit van de Karmelregel, bieden wij u in september graag weer een open avond aan, als start van ons jaarprogramma.

Op deze avond zal Frans Maas de levenskunst van Meister Eckhart bespreken en tevens relateren aan hedendaagse opvattingen over ‘zelfmanagement’. Het belooft opnieuw een inspirerende avond te worden, met ruim de gelegenheid voor nagesprek en informele ontmoeting. U bent na aanmelding van harte welkom!

 

De avond met Kees Waaijman vormt tevens de opmaat voor een lang gekoesterde wens: een cyclus over de spiritualiteit van de Karmelregel. Nieuw in ons programma is ook de ‘Leesclub KCS’, waarin een tweetal boeken wordt besproken, van Hesse en Carrasco: een klassieker en een boek dat hard op weg is om dat te worden.

Een andere vernieuwing is de openstelling van het KCS op twee zondagen, waarbij een zondag gewijd zal zijn aan het reeds veelbesproken Een Jihad van Liefde en een dag aan Chagall.

Met genoegen kondigen wij ook een nieuwe begeleider aan in ons midden. Mirjam Wolthuis, bij een aantal van u wel bekend als voormalig pastor van de Dominicuskerk in Amsterdam, zal samen met Riet Spierings een cyclus verzorgen over het alom geroemde boek van Christian Wiman, Mijn heldere afgrond.

Vertrouwd is onze aandacht voor christelijke mystiek. In dit kader treft u cycli aan over De Wolk van niet-weten en een voortzetting van de cyclus over Edith Stein. Dag Hammarskjöld wordt beschouwd als een hedendaags mysticus. Van hem lezen we zijn nagelaten spirituele dagboek Merkstenen.

Kick Bras biedt een vijftal ontmoetingen aan rond mystieke teksten en beeldende kunst.

 

De belangrijke relatie tussen kunst en spiritualiteit vindt ook elders zijn neerslag in ons programma. In de poëziecyclus staat ditmaal het werk centraal van de Zuid-Afrikaanse dichteres Antjie Krog.

n de filmcyclus zijn drie wonderschone films gewijd aan het complexe thema van vergeving en verzoening.

De kunst van het onbevangen waarnemen kan tenslotte als stille meditatie worden beoefend in de cyclus Zen-Zien-Tekenen.

 

Een klassieker is inmiddels ook de cyclus Van de Schoonheid en de Troost, waarin deze keer drie befaamde filosofen aan het woord komen over onze tijd en de vraag of schoonheid in staat is om troost te bieden in een somtijds moeilijk bestaan.

Het jaarthema van de Leesclub Speling gaat over genade: het gegeven dat iemand op ons is betrokken en de vraag of wij kunnen leren om dat te zien. Dat juist het ouder worden meer tijd en ruimte kan bieden om te groeien in kracht, liefde en wijsheid, staat centraal  in de cyclus over ouder worden: kracht in kwetsbaarheid.

 

Wij hopen dat u weer veel inspiratie kunt vinden in ons aanbod.

Onverminderd gaan we door met ons streven het KCS een plaats

te laten zijn van rust, bezinning en – vaak ontroerende – ontmoeting en gesprek.

Ons aanbod is er vooral op gericht, mensen de gelegenheid te bieden stil te staan bij hun eigen innerlijke ervaringen en die van anderen, om daarover met elkaar in gesprek te gaan.

Het KCS is dan ook geen ‘studiecentrum’ waarin kennis wordt overgedragen of bediscussieerd. Voor zover het om kennis gaat, is dat kennis van het hart. Het gaat ons om verdieping en verrijking van ieders eigen ervaringen, door wat er wordt aangeboden aan teksten, films, poëzie, muziek, beelden etc. en door het gesprek hierover. Dit alles in een enigszins meditatieve sfeer en met eerbied en respect voor elkaar.

Het is vooral op deze manier dat er op het KCS niet alleen naar spiritualiteit wordt gezocht, maar dat ons Centrum ook daadwerkelijk een oefenplaats voor spiritualiteit wil zijn.

 

Meer over onze doelstelling, werkwijze etc. is te lezen in KCS in vogelvlucht, achterin dit programmaboekje. U vindt daar ook informatie over de achtergronden van onze begeleiders.

 

De staf van het KCS: Wil van der Heijden, Cees Savelkouls,

Riet Spierings en Lia Vergouwen

 

 

 

 

    OPEN AVOND KCS  8 september  2017

 

      Frans Maas

        Meister Eckhart over levenskunst –

        ‘Zo’n mens is het leven zelf’

 

          Voor nadere informatie, zie het betreffende programmaonderdeel

Programma najaar 2017

Goeie genade!

Genade: gracieus, gunnend en gratis

Goeie genade!

Genade: gracieus, gunnend en gratis

 

Ook dit jaar gaat de Leesgroep rond het tijdschrift Speling weer verder. Naast de negen huidige deelnemers is er ruimte voor nieuwe lezers die graag in een vaste groep elk kwartaal het nieuwe nummer van Speling willen lezen en bespreken.

‘Betrokkenheid’  was in 2016 het jaarthema van Speling; dat thema omvatte onze betrokkenheid op de ander of het andere en werd vanuit een viertal gezichtspunten uitgewerkt.

In 2017 is het jaarthema ‘Goeie genade!’ De joods-christelijke traditie houdt ons voor dat Iemand bij òns betrokken is. Kunnen we leren om die betrokkenheid te zien? Dat is de vraag naar genade, die ons in 2017 werd en wordt voorgelegd. Het maartnummer bevatte als ouverture een inleiding op het hele jaarthema, in het tweede nummer bogen we ons over ‘vergeving en verzoening’. Het derde en vierde nummer zullen respectievelijk ‘toekomst’  en ‘verzet’ als thema hebben. Vanaf januari 2018 begint een nieuwe jaargang waarvan het jaarthema nog niet bekend is.

 

De bijeenkomsten vinden plaats zo’n zes weken na het verschijnen van het kwartaalnummer, zodat er voldoende tijd is om het hele nummer zelf te lezen. In de bijeenkomsten, die altijd beginnen en afsluiten met een toepasselijke tekst, komt dan ook via twee gespreksrondes het hele nummer aan bod. In de eerste ronde vertellen de deelnemers wat hen in een artikel bijzonder raakte en waarom. Tijdens het vervolggesprek wordt daar dieper op ingegaan en worden de individuele ervaringen verbonden met het thema van het betreffende nummer. Aan het einde van de avond kijken we naar de waarde van het besprokene: wat levert het lezen en

bespreken van zo’n tijdschrift op aan nieuwe inzichten of richting-wijzers voor het dagelijkse leven?

 

‘Speling, tijdschrift voor bezinning’  wordt uitgegeven door Gianotten Printed Media, Postbus 9228, 5000 TE Tilburg, 013-54 25 050.

Een abonnement kost 27,50 euro per jaar.  zie ook www.speling.nl

 

Dagen                Vier dinsdagavonden (19.30 – 21.45 uur)

Data                   5 sep – 12 dec – 6 mrt – 5 juni

Kosten               40 euro per jaar

Begeleiding        Joanne Kruijswijk Jansen en Krijn Kramer

Meister Eckhart over levenskunst

‘Zo’n mens is het leven zelf’ (Open avond KCS)

Meister  Eckhart over levenskunst  –  ‘Zo’n mens is het leven zelf’   (Open avond KCS)

 

Voorwaar ik zeg: zolang je je werken verricht om het hemelrijk of omwille van God of je eeuwige zaligheid, dus om iets buiten je, zolang is het wer­kelijk nog niet goed met je gesteld. Men mag dat dan wel van je menen, maar het beste is het toch niet. Want wer­kelijk, wanneer je meent in diepe verzonken­heid, vrome stemming, zoete vervoering en uitzonderlijke begena­diging méér van God te bekomen dan bij het haardvuur of in de stal, dan doe je niets anders dan God nemen, een mantel om zijn hoofd wikkelen en hem onder een bank schuiven. Want wie God op een bepaalde ‘wijze’ zoekt, die grijpt wel de wijze maar mist God die in de wijze verborgen is. Maar wie God zónder ‘wijze’ zoekt, die grijpt hem vast zoals hij in zichzelf is. Zo’n mens leeft met de Zoon en hij is het leven zelf. (Meister Eckhart)

Voor Meister Eckhart is levenskunst dat mensen zó bij zichzelf kunnen komen, dat ze in aanraking zijn met vreugde, uithoudings-vermogen en kracht, die hun eigen maat ver te boven gaat – dat zij God geboren doen worden, in zijn eigen woorden. Velen hebben die levenskunst van hem afgekeken en zich eigen gemaakt, in het recente verleden bijvoorbeeld Dag Hammarskjöld en Etty Hillesum. Zij lazen hem en begrepen wat hij bedoelde.

‘Bij jezelf komen’ – dat is een  woord dat in de hedendaagse literatuur over levenskunst veelvuldig voorkomt: zelf, identiteit, autonomie. Levenskunst bestaat erin dat mensen het goede leven zelf vorm geven. Je leven zelf in handen nemen: je moet het zélf weten, voor jezelf opkomen, je moet zélf kiezen, je moet voor wat je meemaakt zélf verantwoordelijkheid nemen. Zelfmanagement is een hedendaagse deugd bij uitstek, en zij is vaak vermoeiend. Veel mensen brengen het niet op, ze worden er overspannen van.

Eckhart echter heeft een ‘bij zichzelf zijn’ op het oog waarin niet de zelfprofilering maar het laten-zijn de weg is, let-it-be, Gelassenheit, een zichzelf zijn dat voorbij is aan de tegenstelling tussen autonomie en heteronomie. Dat geeft, naast vreugde en kracht, ook ontspanning.

Eckharts levenskunst is door en door religieus, én juist als zodanig een medicijn tegen burn-out. Het werkende bestanddeel ervan is zo oud als het evangelie: ‘wie zijn leven wil vinden, moet het verliezen’. Voor wie dat aandurft, zoals het gaat met graan dat in goede grond valt , zal het leven vruchtbaar zijn,  honderd- , nee duizendvoudig. Eckhart  handhaaft  de moderne zin voor eigen vormgeving van het goede leven, maar weet ook van de basis en de ruimte om daartoe in staat te zijn.

 

Datum               Vrijdag 8 september (19.30 – ca 21.30uur)

Kosten               Deze Open Avond wordt u gratis aangeboden

Inleider             Frans Maas

Aanmelden     noodzakelijk (ruimte is beperkt) via e-mail:info@kcs-haarlem.nl, tel. 023-5274675

De kleur van je hart

Poëzie van Antjie Krog

De kleur van je hart

Poëzie van Antjie Krog

 

Kijk, ik bouw voor mij een land waar huidskleur niet telt,
alleen verstand. Waar zwart en blank hand in hand

vrede en liefde brengen in mijn mooie land.

 

Antjie Krog, een jong Afrikaner meisje, publiceerde dit gedicht ‘Kyk, ek bou vir my ’n land’ in het schoolblad in 1970. Het is niet verwonderlijk dat het insloeg als een bom. Door haar eigen – blanke – omgeving werd ze gezien als een nestbevuiler. Een kind, opgegroeid in de Afrikaner-nationalistische ideologie, dat zomaar uit het niets een gedicht tégen apartheid ( en vóór seksuele vrijheid) durfde te publiceren! Schandelijk! Of moedig? Niet eerder was er een dichter geweest die zo duidelijk stelling nam en zo eerlijk en onomwonden haar mening over zichzelf en de wereld rondom haar tastbaar en zintuigelijk verwoordde. Persoonlijk ook in het politieke. Onomwonden ook tot in het pijnlijk persoonlijke.

In 1996 werd Antjie Krog hoofd van het team dat voor de Zuid-Afrikaanse radio verslag deed van de zittingen van de Waarheids- en Verzoeningscommissie. Hoewel Krog zich voorneemt nooit te dichten over de gruwelijkheden die ze hoort tijdens deze zittingen  zal ze dat later toch doen. Zo citeert ze letterlijk verhalen van de slachtoffers zonder commentaar, en giet die in een dichtvorm. Op die manier wordt de lezer gedwongen om de woorden van de slachtoffers zelf in de mond te nemen en valt hij voor even samen met het slachtoffer. Dat stemt tot nadenken. Zoals ze zelf nadenkt over haar plaats in het land, op de grond van de mensen van alle kleuren die haar dierbaar zijn. Zoals ze ook denkt en schrijft over “dingen waarover je natuurlijk nooit zou dichten.”  Poëzie hoeft niet alleen maar mooi en gepolijst te zijn.

In vijf dinsdagmiddagen verdiepen we ons in  haar poëzie, die persoonlijk is, zintuiglijk en sterk geëngageerd: ze dicht over het moederschap, het ouder worden en het bemind worden, maar ook over de diepe verbondenheid en de worsteling met de ongelijkheid en het racisme in haar land. Ze trekt daarbij alle registers open – haar stem is afwisselend woedend, kwetsbaar, hoopvol en radeloos. Haar werk is veelvuldig bekroond, onder andere met de prestigieuze Herzog-prijs, en Krogs dichterschap wordt vergeleken met zowel dat van Sylvia Plath als dat van Wislawa Szymborska.

 

Dagen                Vijf dinsdagen (14.00 – 16.30 u)

Data                  26 sep – 10 okt – 24 okt– 7 nov  – 21 nov

Kosten               50 euro

Begeleiding        Janneke Krijger en Cees Savelkouls

En God zwijgt… Lezen in het dagboek van Dag Hammarskjöld

En  God  zwijgt…

Lezen in het dagboek van Dag Hammarskjöld

 

Wanneer de Zweedse econoom en diplomaat Dag Hammarskjöld (1905-1961) de Noor Trygve Lie opvolgt als secretaris-generaal van de Verenigde Naties, wordt hij door zijn voorganger verwelkomd met de woorden: Je volgt mij op in de meest onmogelijke baan die er op de wereld bestaat. Bijna vijftig jaar later zegt de zevende VN-topman, de Ghanees Kofi Annan: Er bestaat voor een secretaris-generaal op een moment van een nieuwe uitdaging of crisis geen betere vuistregel dan zich af te vragen: ‘Hoe zou Dag Hammarskjöld gehandeld hebben?’

Ruim acht jaar lang zet Dag Hammarskjöld zich in om de wereldorganisatie van de Verenigde Naties uit te bouwen tot een Centrum waarin geweldloze omgang van volkeren met elkaar voorop staat. Hammarskjöld ontpopt zich als een briljant bemiddelaar en een discrete leider met een grote uitstraling. Hij wordt alom bewonderd om zijn toewijding aan het VN-handvest en om zijn moed om op te komen voor alle lidstaten. Op bemiddelingsmissie tijdens de Congo-crisis komt hij samen met vijftien anderen om bij een mysterieus vliegtuigongeluk in de buurt van Ndola, Noord-Rhodesië (het huidige Zambia). Hoogst waarschijnlijk is de vliegtuigcrash veroorzaakt door een aanslag. Het onderzoek naar de ware toedracht is onlangs opnieuw geopend. Nog in het jaar van zijn dood krijgt Hammarskjöld, vooral vanwege zijn stille diplomatie, postuum de Nobelprijs voor de Vrede.

In zijn woning in New York, waar het hoofdkwartier van de VN is gevestigd, treft men een manuscript aan, getiteld Vägmärken (Merkstenen). Er is een brief bijgevoegd aan zijn vriend de Zweedse politicus Leif Belfrage. Deze brief eindigt als volgt: Als je vindt dat ze (deze aantekeningen) het waard zijn om gedrukt te worden, heb je het recht dat te doen, als een soort ‘witboek’ over mijn dialoog met mezelf – en God.

In dit vanaf 1925 bijgehouden spirituele dagboek wordt stap voor stap de levensweg getekend van een mens die verlangt naar een doel in zijn eigen bestaan, een mens die zoekt naar zin en met een zuiver gevoel en een warm verstand voortdurend uit is op een leven waarin betrokkenheid op de wereld en religieuze diepgang samengaan.

Pinksteren 1961, enkele maanden voor zijn dood, schrijft Dag Hammarskjöld: Ik weet niet wie – of wat – de vraag stelde. Ik weet niet wanneer zij gesteld werd. Ik herinner me niet dat ik antwoordde. Maar eens zij ik ja, tegen iemand – of iets. Vanaf dat moment heb ik de zekerheid dat het leven zinvol is …

Op een zestal middagen willen we door gezamenlijke bespreking van Merkstenen* de ervaring en het zoeken van Hammarskjöld beter verstaan en tegelijk onze eigen ervaring en ons eigen zoeken op het spoor komen. Misschien wordt zo de stille wens van Hammarskjöld, die door velen wordt beschouwd als een mysticus, vervuld:

Het kan immers voor de een of ander zin hebben om de weg van een leven te zien waarover de levende zelf niet wilde praten.

 

*Dag Hammarskjöld, Merkstenen, Uitgeverij Ten Have, Kampen 2007, ISBN 978 90 259 5774 2 / 2016, ISBN 978 90 259 0440 1

Dagen                Zes vrijdagen (14.00 – 16.30 uur)

Data                  29 sep – 13 okt – 27 okt – 10 nov – 24 nov – 8 dec
Kosten               60 euro
Begeleiding        Lia Vergouwen en Vic Bos

 

Oog in oog

Hoe mystiek kan doorwerken in het leven

Oog in oog

Hoe mystiek kan doorwerken in het leven

 

Mystiek is een verlangen naar en ervaring van de Bron van leven die in ons wil doorwerken. Zo kan ons leven doel en zin krijgen, en leven we vanuit innerlijke bezieling aan betere menselijke verhoudingen. In een vijftal ontmoetingen rond mystieke teksten en beeldende kunst zullen we ons hierin verdiepen. De onderwerpen die aan bod komen zijn:

  • De navolging van Christus
  • De opbouw van een menselijke gemeenschap
  • De keuze voor de armen
  • Werken in en aan de schepping
  • Omgaan met lijden en sterven

We doen dit aan de hand van het boek van Kick Bras, Oog in oog, christelijke mystiek in tekst en beeld dat op 28 september om 20.00 uur gepresenteerd wordt in de Immanuelkerk, Van Egmondstraat 7, Haarlem (van harte welkom). Maar het is voor deze cyclus niet noodzakelijk het boek aan te schaffen. Wie geen boek heeft kan tegen vergoeding een syllabus met teksten en afbeeldingen krijgen.

 

Dagen                Vijf dinsdagen (10.30-12.30 uur)

Data                  3 okt. – 17 okt. – 31 okt. – 14 nov. – 28 nov.

Kosten               50 euro

Begeleiding        Kick Bras

De Wolk van niet-weten

Voorbij het weten Licht ervaren

De Wolk van niet-weten                                                

Voorbij het weten Licht ervaren                                  

 

Vanuit een verlangen om tot meer innerlijke rust en vrede te komen zoeken steeds meer mensen  naar verdieping in de vorm van mindfulness,  meditatie, yoga. Soms gaat dat verlangen nog verder  en is het erop gericht om iets van het goddelijke in het eigen leven te ervaren of zelfs om een innerlijke relatie met God te kunnen beleven.

Behalve inkeer en oefening  zijn teksten uit verschillende religieuze tradities hierbij  belangrijke inspiratiebronnen en richtingwijzers. Zij kunnen soms verrassend nieuw  hun zeggingskracht tonen, als wij ze langzaam tot ons nemen zodat ze tot spreken kunnen komen.

Zo kan wellicht ook het Engelse mystieke werkje De Wolk van niet-weten, van eind veertiende eeuw, weer tot leven gebracht worden en er blijk van geven actueel te zijn. Misschien juist omdat het geschriftje tot stand kwam in een zeer bewogen en spannende tijd, die op een aantal  punten vergelijkbaar was met de onze.

Onverklaarbare ziektes, oorlogen en machtsconflicten in kerk en samenleving leidden in het Engeland van toen tot chaotische toestanden. Dit daagde ontredderde en wanhopige  mensen uit om te reflecteren en naar binnen te keren, daarbij puttend uit de meest heldere  bronnen van de Engelse spirituele traditie.

 

De anonieme schrijver van De Wolk blijkt niet alleen die spirituele bronnen goed te kennen, maar  ook persoonlijk te hebben ervaren waar het ten diepste om gaat: een innerlijke en liefdevolle  relatie met God te beleven. Daar getuigt hij van en hij legt een grote gedrevenheid aan de dag om er anderen deelgenoot van te maken.  In korte hoofdstukjes  geschreven in een praktische en nuchtere schrijfstijl –  maar niet zonder humor-  weet de auteur de lezer binnen te leiden in zijn eigen ziel, waar hij valkuilen en obstakels tegenkomt die  herkenbaar zijn.

 

De boodschap van De wolk is dat een zoektocht die de innerlijke relatie met God beoogt een kennen en ervaren teweeg kan brengen als van een Licht, een Licht dat verstand en kennis te boven gaat.

Dit Licht is een weten ‘om niet’.  Ook een Licht dat altijd omsluierd is door een ‘wolk’ van niet-weten, want geen mens kent God en weet wie hij/zij is. Van dat niet weten is de schrijver zich zeer bewust. Herhaalde malen drukt hij dit uit in woorden als:

Hoe moet ik over God zelf denken, en over wat hij is?

En dan kan ik je enkel maar antwoorden:  Ik weet het niet…

Daarom schuif ik alles wat ik kan denken terzijde,

en kies voor mijn liefde datgene wat mijn denken te boven gaat. Waarom?

Omdat Hij wel bemind kan worden, maar niet bedacht.

 

We gaan in deze cyclus stukjes tekst samen lezen en proberen te proeven waar ze onze eigen ziel beroeren. Door elkaar te vertellen wat ons geraakt heeft, en ook door met elkaar te delen wat ver van ons af staat en niet verstaan kan worden, hopen  we onszelf en elkaar te verrijken en zo nieuw voedsel voor onze ziel te ontvangen.

 

Dagen                Vijf woensdagen (13.30 – 16.00 uur)

Data                   4 okt – 18 okt – 1 nov – 15 nov – 29 nov

Kosten                  50 euro

Begeleiding        Wil Simis-Goddijn en Riet Spierings

Een Jihad van Liefde

Dialogen in vrede

Een Jihad van Liefde

Dialogen in vrede

 

Als ik een aanhanger van een ander geloof ontmoet die zich laat leiden door liefde, heb ik het gevoel dat we dezelfde godsdienst belijden. Het komt een beetje in de buurt van een gedicht dat ik lang geleden heb gelezen. Van imam Al-Ghazali, geloof ik, de grote mysticus uit de geschiedenis van de islam: “Ga naar het uiterste van je godsdienst, daar zul je de godsdienst van anderen aantreffen”.

Mohamed El Bachiri

 

Mohamed El Bachiri is een Marokkaanse Belg en moslim. Hij is ook de man van Loubna Lafquiri, zijn grote liefde en moeder van zijn kinderen, die op 22 maart 2016 bij de aanslagen in Brussel om het leven is gekomen. Zijn liefdevolle speech, die hij eind vorig jaar uitsprak in een Vlaams tv-programma, ging viraal en beroerde miljoenen mensen.

In het boekje Een Jihad van Liefde praat Mohamed over zijn jeugd in de Brusselse wijk Molenbeek, de liefde voor zijn vrouw, zijn leven na de aanslagen en zijn visie op het leven en de wereld. De bekende Vlaamse schrijver David Van Reybrouck tekent zijn verhaal op.  Het boekje is een eerbetoon aan Loubna en tegelijkertijd een eenvoudige én indrukwekkende boodschap van liefde, moed en menselijkheid.

Het is mooi om deel uit te maken van een volk, maar boven alles maken we deel uit van de mensheid. Ieder kind moet voor alles leren dat hij bij deze wereld hoort. Dat hij zich mag identificeren met alle groten uit de geschiedenis. Dat hij van Aristoteles, Plato, Roemi, Sun Tzu, Confucius, Moeder Teresa… mag houden. Dat hij zich met elk van hen mag identificeren. Ze zijn ook van hem. Ze zijn van ons allemaal.

Tijdens deze zondag in de herfst laten we verschillende teksten uit dit boekje tot ons spreken. Ook zullen we daarbij een aantal teksten gebruiken uit een ander zeer recent boekje van David Van Reybrouck: Vrede kun je leren.

Een zondag waarop hoop en verbinding tussen mensen en culturen centraal zullen staan.

 

Datum                   Zondag 22 oktober (11.00 – 16.00 uur)

Kosten               20 euro

Begeleiding        Mineke Kroes en Dinette Kooiman

Edith Stein

gefascineerd door waarheid en bestemd tot liefde

Edith Stein – gefascineerd door waarheid en bestemd tot liefde

Edith Stein (1891-1942), Joodse, filosofe, karmelietes, briljant en bedachtzaam. Na lezing van het leven van Teresa van Avila wordt zij katholiek en treedt toe tot de Karmel van Keulen als zuster Benedicta a Cruce.

Vanwege de Jodenvervolgingen in Duitsland komt zij met haar zus Rosa naar de Karmel van Echt. Na het protest van de Nederlandse bisschoppen o.l.v. Kardinaal De Jong  tegen de deportaties van Joden maakt de bezetter onmiddellijk een begin met het oppakken van tot het katholicisme bekeerde Joden.

Dat gebeurt ook met Edith Stein en haar zus Rosa. Zij sterven in de gaskamers van Auschwitz.

 

We lezen een aantal teksten van haar. We beginnen omstreeks de Adventstijd met een Nederlandse vertaling van haar Das  Weihnachtsgeheimnis – het mysterie van Kerstmis. Daarin denkt zij na over wat het betekent dat God mens wordt en wat dat inhoudt voor wie dat geloven. Verder lezen we teksten rond thema’s als waarheid, kruis en liefde. Van daaruit kijken we naar onszelf en ons samenleven, naar wat er onder het direct zichtbare nu eigenlijk leeft.

 

Dagen                Drie zaterdagen (11.00 – 16.30 uur)

Data                  11 nov – 25  nov – 9 dec

Kosten               60 euro

Begeleiding        Frans Maas

Narziss en Goldmund, een veelkleurige vriendschap

Over het boek Narziss en Goldmund van Hermann Hesse

Narziss en Goldmund, een veelkleurige vriendschap

Over het boek Narziss en Goldmund van Hermann Hesse

 

Een nieuwe loot aan de rijke boom die het KCS probeert te bieden in dit nieuwe jaarprogramma is de Leesclub KCS, waarin we twee romans gaan lezen: Narziss en Goldmund van Hermann Hesse en De vlucht van Jesús Carrasco.

Het eerstgenoemde boek staat in het najaar op het programma en het tweede in het voorjaar. U mag aan beide dagen deelnemen of aan een van de twee. Voorwaarde is wel dat U het betreffende boek gelezen heeft.

 

Dit najaar starten we met de oude klassieker Narziss en Goldmund, die voor het eerst in 1930 is uitgegeven, zeer populair was in de jaren zestig en nu nog steeds gelezen en herlezen wordt. Het is een soort oerboek over vriendschap. In dit geval tussen twee heel verschillende mannen: Narziss, de monnik, de bedachtzame intellectueel en zoeker naar stilte en diepte en Goldmund, de gevoelsmens, reiziger, kunstenaar en zoeker.

Alle mooie en moeilijke kanten in een vriendschap komen rijkelijk aan bod. Ook de zorg die je als vrienden voor elkaar hebt, een vriend als de behoeder van je hart.

 

Tegelijk vertegenwoordigen Narziss en Goldmund in hun karakter en temperament twee kanten die we vaak beide ook in onszelf terugvinden. Hesse plaatst ze niet tegenover elkaar, maar laat zien dat de weg die je gaat moet aansluiten bij je karakter, je temperament, je wezen. Zo worden in het boek ook twee zoektochten door het leven beschreven: de ene weg die voert door de wereld met alle mogelijke risico’s en gevaren, de andere meer rustige weg die naar de binnenwereld en de boeken leidt.

In een gesprek met Goldmund geeft Narziss het iets anders weer, namelijk als een zoektocht waarbij ze ieder op een andere wijze God ontmoeten: Wij denkers proberen dichter bij God te komen door de wereld van hem los te maken. Maar jij Goldmund komt dichter bij hem door zijn schepping lief te hebben en opnieuw te scheppen.

In de zwerftocht van Goldmund speelt ook het zoeken naar het beeld van zijn overleden moeder een belangrijke rol.

 

Kortom een verhaal over vriendschap, liefde en schoonheid dat zich afspeelt in de Middeleeuwen, maar dat door de universele menselijke thema’s in iedere tijd aanspreekt.

We staan deze dag stil bij de passage die je het meest aanspreekt, bij degene in wie je het meeste  van jezelf herkent en die je het meest inspireert.

Wie zich voor het eerst of nogmaals in deze twee meesterlijke figuren wil verdiepen is van harte welkom.

 

Het boek is zowel nieuw (uitg. De Bezige Bij) als tweedehands te verkrijgen en tevens als e-book.

 

Datum             Vrijdag 17 november (10.30 – 16.00 uur)

Kosten               20 euro

Begeleiding     Wil van der Heijden en Kees Weel

Programma voorjaar 2018

Ouder worden

Op zoek naar kracht in kwetsbaarheid

Ouder worden

Op zoek naar kracht in kwetsbaarheid

 

De jaren worden korter, het leven niet,

er groeit meer achteraan, het begint

verder te reiken dan ik ooit zal zien,

meer te vermoeden dan het ooit is.

Gabriël Smit

 

Kent u Hendrik Groen? De 83-jarige bewoner van een verzorgings-huis die een dagboek schreef over zijn ‘pogingen om iets van het leven te maken’?

 

Wat hij op humoristische en luchtige wijze laat zien uit zijn dagelijks leven toont dat hij er aardig in slaagt om zijn leven inderdaad betekenis te geven of, misschien beter gezegd, die betekenis te vinden. En dat is een opgave die vele ouder wordende mensen herkennen: hoe en waar vind je zin in je leven terwijl het lijkt alsof dat afbrokkelt waar je zelf bij bent.

Ouder worden betekent achteruitgang, van gehoor en gezicht, beweeglijkheid en spierkracht. Angst voor afhankelijkheid kan ons bekruipen, evenals de vrees voor verlies en verdriet bij het overlijden van partner, familie, vrienden en bekenden. Dat zijn geen processen om luchtig over te doen. Maar toch, er is meer in het leven dan dat, ook als je ouder wordt. Misschien is er wel sprake van nieuwe kansen?

Zo worden er minder eisen aan ons gesteld door anderen en we hoeven ook minder van ons zelf.  Er komt meer tijd en ruimte in het leven voor bezinning en verdieping. Voor terugkijken op onze levenservaring  en voor het gebruiken van die levenservaring om verder te groeien in kracht, liefde en wijsheid.

In deze cyclus willen we met elkaar in gesprek gaan over de kunst van het ouder worden. Waar ligt onze kwetsbaarheid, en waar onze kracht? Hoe kijken we tegen onze eigen ouderdom aan? Is het een kwestie van een kunstje leren of een kunst beoefenen?  Hoe ervaren we kwetsbaarheid, verlies en loslaten, afhankelijkheid van anderen? Maar ook: waar kunnen we kracht vinden in ons verlangen, ons innerlijke leven en onze levenservaring?

 

In elke bijeenkomst is een gedicht uitgangspunt en richtinggevend aan het thema van die middag. Verder lezen we prozateksten van Anselm Grün, Herman Andriessen en anderen die zich gebogen hebben over het ouder worden; wellicht betrekken we daarin ook de meer anekdotische teksten van Hendrik Groen.

Voor de poëzie putten we uit het werk van bv. Vasalis, Marjoleine de Vos, Ida Gerhardt, Judith Herzberg en Rutger Kopland.

 

Dagen                Vijf woensdagen (13.30 – 16.00 uur)

Data                  31 jan – 14 febr – 28 febr – 14 maart – 4 apr

Kosten               50 euro

Begeleiding        Wil Simis-Goddijn en Joanne Kruijswijk Jansen

Op zoek naar vergeving en verzoening

Filmcyclus

Op zoek naar vergeving en verzoeningFilmcyclus

 

Drie films nemen u mee naar werelden waar grote behoefte is aan  vergeving en verzoening. De film Frantz uit 2016 van François Ozon neemt ons mee naar de emotionele puinhopen in Duitsland en Frankrijk, net na de Eerste Wereldoorlog. Met de film Troubled Water van Erik Poppe uit 2008 gaan we naar het Noorwegen van nu,  waar een moeder de man ontmoet die schuld heeft aan de dood van haar kind. En tenslotte neemt de film Poetry van Lee Changdong uit 2010 ons mee naar hedendaags Zuid-Korea, waar een grootmoeder lijdt aan beginnende Alzheimer en onder de zelfmoord van een meisje dat door haar eigen kleinzoon is verkracht.

Alle drie de films zijn ondanks de zwaarte van de thematiek wonderschoon en humaan en maken ons getuige van kwetsbare zoektochten naar vergeving en verzoening.  Het zal blijken dat in die zoektocht de kunsten een cruciale  rol spelen.

 

3 februari: Frantz Na het kwaad van de massaslachtingen verkeren Frankrijk en Duitsland in diepe rouw. Overlevenden zijn zoekende. Hoe verder te leven, wanneer zoveel jonge zonen, broers en minnaars zijn omgekomen in de loopgraven? En hoe verder te leven wanneer je ook nog eens schuld hebt aan hun dood? De geschiedenis leert dat vergeven en verzoenen in die tijd voor velen onmogelijk was. De nasleep van de Eerste Wereldoorlog bleek een vruchtbare bodem voor de Tweede Wereldoorlog. De melancholische ‘thriller van gevoelens’ Frantz  kiest voor een bochtige weg vol leugens en ficties, die start met de vraag om vergeving en eindigt met de mogelijkheid tot verzoening.

 

17 februari: Troubled Water De film snijdt een actuele problematiek aan. Hoe gaan wij persoonlijk en als samenleving om met mensen die schuldig zijn aan de dood van kinderen, daarvoor zijn gestraft en daarna weer naar huis willen keren? Kunnen ouders hen vergeven, kunnen ze zichzelf vergeven, kunnen wij hen vergeven? Of is dat onmogelijk en willen we wraak? Of kunnen we ons misschien toch verzoenen met dit noodlot? In deze film is de zoektocht een heftige strijd, zowel voor dader als slachtoffer. En ook hier speelt (zelf)bedrog  weer een belangrijke rol en zal orgelspel een belangrijk voertuig blijken te zijn.

 

3 maart: Poetry Poetry begint met twee gebeurtenissen die nauwelijks dichterlijke gevoelens oproepen. Een jong meisje pleegt zelfmoord na door medescholieren te zijn verkracht. En de 66-jarige Mija, die met thuiszorg de eindjes aan elkaar knoopt, hoort bij de dokter dat haar vergeetachtigheid het gevolg is van beginnende Alzheimer. Beide gebeurtenissen houden verband, want Mija’s kleinzoon die bij haar inwoont, is betrokken bij die groepsverkrachting. Mia geeft zich op voor een poëziecursus in een laatste poging om vast te houden aan de wereld om haar heen. De Koreaanse regisseur Lee Changdong weet als geen ander hoe je de poëzie vangt in schijnbaar alledaagse, of zelfs lelijke en wrange gebeurtenissen.

 

Dagen                           Drie zaterdagen (11.00 – 16.30 uur)

Data                           3 feb – 17 feb – 3 mrt

Kosten                             60 euro

Begeleiding                    Marjeet Verbeek en Wilbert Sentenie

Spirituele onrust die lucht geeft

Mijn heldere afgrond van Christian Wiman

Spirituele onrust die lucht geeft           

Mijn heldere afgrond van Christian Wiman

 

Misschien hoeven we maar een paar regels uit dit boek te lezen (al lezend met een potlood in de hand staat een bladzijde al snel vol onderstrepingen) en het gesprek kan starten. Want volgens Christian Wiman is een moderne gelovige een zoeker. Vastgrijpen betekent laten ontglippen. Nieuwe taal zoeken is onvermijdelijk een queeste naar wat geloven kan behelzen.

Die zoektocht onderneemt Christian Wiman In het dagboekachtige Mijn heldere afgrond. Hij heeft geen antwoorden (“I don’t run a church”) op vragen over God. Hij zoekt en balanceert tussen wat onzegbaar is maar wat zich soms, onverwacht, ervaren laat. Poëzie helpt daarbij. Zo opent het boek met deze regels:

 

Mijn God mijn heldere afgrond

alle verlangen verdwijnt niet in uw zwarte gat

weer nader ik van wat ik weet de rand

niets kan ik geloven en toch geloof ik dat:

 

Hiermee houdt het gedicht op. En dan begint het boek. Het boek eindigt ook met deze dichtregels, alleen staat er dan na de laatste regel een punt.

Mijn heldere afgrond  is een uitwerking van wat in Wiman opborrelt – als uit een verscholen bron –  nadat hij verneemt levensbedreigend ziek te zijn. Hij kan niet anders dan zijn vragen over leven en dood te vertolken in het licht van wat hij als door God gegeven ervaart. Tegelijk beseft hij niets zeker te weten. Zo jongleert hij met woorden om ervaringen van vervreemding en waarheid, leven en sterven, onrust en lichtheid over te brengen aan zijn lezers.

In 2016 verscheen dit boek in Nederland, vertaald door Willem Jan Otten. Op de een of andere manier vertolkt Wiman een manier van gelovig zijn die lucht geeft zonder het zoeken op te schorten. Hij was vorig jaar in Nederland te gast in De Balie in Amsterdam en bij DeZinnen in Den Haag. Als input voor deze gespreksgroep zullen we, naast natuurlijk het boek, gebruik maken van  interviews die hij toen en eerder gaf, en van enkele verwijzingen naar films, boeken en gedichten die Wiman veelvuldig aanhaalt.

Maar het voornaamste zal het onderlinge gesprek zijn over wat in ons opborrelt als we het boek lezen, iets waartoe de teksten ook voortdurend oproepen .

Om goed mee te kunnen doen is het nodig het boek ter beschikking te hebben. Hierbij de boekgegevens:

Christian Wiman, Mijn heldere afgrond. Overpeinzingen van een moderne gelovige (Vert. Willem Jan Otten)

Uitg. Brandaan, Barneveld. ISBN 978 94 6005 035 0  NUR 700/728

 

Dagen                Vijf woensdagen (14.00 –  16.30uur)

Data                   7 feb –  21 feb –  7 mrt – 21 mrt -– 11 apr

Kosten                  50 euro

Begeleiding       Mirjam Wolthuis en Riet Spierings

Van de Schoonheid en de Troost

Wat filosofen ons te zeggen hebben in deze tijd

Van de Schoonheid en de Troost

Wat filosofen ons te zeggen hebben in deze tijd

 

Het intrigerende programma Van de Schoonheid en de Troost, dat Wim Kayzer in de jaren negentig maakte voor de VPRO-televisie, blijft op het KCS onverminderd in de belangstelling staan. Kayzer interviewde 26 befaamde kunstenaars, schrijvers, wetenschappers, filosofen en musici over datgene wat het leven voor hen de moeite waard maakt. Hoe weten zij te leven te midden van de vaak chaotische alledaagse werkelijkheid?

Hij legde hen de vraag voor wat in hun leven schoonheid vertegenwoordigt en of die schoonheid in staat is om troost te bieden in een somtijds moeilijk bestaan. Geen gemakkelijke vraag, waarop zijn gesprekspartners zoekend en tastend een antwoord zochten, zowel vanuit hun werk als hun persoonlijk leven. De reacties waren zeer uiteenlopend. Waar voor de een schoonheid en troost schuilen in de ordening, vindt de ander deze juist in het onvoorspelbare en het vergankelijke. Maar ook in muziek, familiefoto’s en zelfs in verdriet kan schoonheid schuilgaan.

Aan de hand van enkele indrukwekkende interviews zullen ook wij ons in deze cyclus bezighouden met de vraag wat ons leven de moeite waard maakt. Wat biedt mij zowel schoonheid als troost om me te verzoenen met het leven?

Dit keer kijken we naar drie beroemde filosofen die een visie ontwikkelen die ook in onze tijd zowel relevant is voor ieder persoonlijk als voor de samenleving in zijn geheel.

Roger Scruton staat bekend als een zeer originele denker en als conservatief in de goede zin van het woord. Hij is als weinig anderen in staat na te denken over de huidige maatschappelijke ontwikkelingen, het belang van religie en over het persoonlijke welbevinden in harmonie met de omgeving. De verwondering en het ontzag die we deelachtig worden als we ons eigenbelang opzij zetten en met belangeloze hartstocht de natuur aanschouwen, zijn niet alleen de kern van esthetisch genoegen, maar ook de kern van de vroomheid.

Martha Nussbaum wordt wel de filosofe van de emoties genoemd: Ik denk dat emoties een soort beweging zijn, een soort energie, zeker geen gedachte. Ze zijn als windvlagen of de golven van de zee. Ze krijgen vat op mijn lichaam en brengen het in actie.

In het interview is ze zeer openhartig over haar eigen emotionele ervaringen en de invloed daarvan op haar leven.

 

George Steiner is enorm belezen en wordt om die reden wel de wandelende bibliotheek genoemd. Dat maakt begrijpelijk waarom hij zichzelf  benoemt als slechts een lezer met anderen. Hij is van jongs af aan gefascineerd  door de onaantastbare, rotsvaste kern van het uitzonderlijke, het specifieke, het unieke. Hieruit komt zijn wantrouwen voort tegen allesomvattende theorieën. Toch blijft hij zoeken naar de samenhang der dingen.

We kijken naar drie indringende gesprekken en zullen graven naar de onderstroom die ons leven kleurt, maar waar we doorgaans niet zo uitvoerig bij stilstaan. Wie gelooft dat schoonheid en troost kunnen bijdragen aan een zinvol bestaan, is van harte welkom.

Het destijds bij de serie verschenen boek: Wim Kayzer, Het boek van de schoonheid en de troost, is alleen nog tweedehands verkrijgbaar via Internet.

Dagen               Drie vrijdagen (11.00 – 16.30 uur)

Data                 9 feb – 23 feb – 9 mrt

Kosten              60 euro

Begeleiding       Lia Vergouwen en Wil van der Heijden

De spiritualiteit van de Karmelregel

Een beproefde leefregel, ook voor mensen van onze tijd

De spiritualiteit van de Karmelregel

Een beproefde leefregel, ook voor mensen van onze tijd

 

De leefregel van de Karmel (begin 1200 geschreven voor kluizenaars op de berg Karmel) heeft het literaire uiterlijk van een brief. Een in briefvorm gesteld antwoord op de  korter dan kort samengevatte vraag : “Hoe kunnen wij leven ?”

Uit de brief blijkt namelijk, dat de eremieten  gevraagd hadden  om een leefregel, een vorm om het leven te leven. En het antwoord is naar verhouding – want wat een vraag! – ook heel kort, niet meer dan een paar bladzijden lang.

De leefregel van de Karmel is een heel spirituele regel, veeleer dan een wetstekst. Het is in de dubbele betekenis van het woord vooral een oproep. Uiteraard een oproep aan de lezers van de brief maar tegelijkertijd ook de aansporing  tot een levenswijze; beschrijvend maar vooral  ook lokkend. Weinig gedetailleerd in voorschriften, niet meer dan een aller noodzakelijkst staketsel, dat ook in andere leefsituaties dan op de berg Karmel  of voor monniken concreet toepasbaar is.  Nadruk ligt er evenveel of meer op de  aanwijzingen van sfeer en beleving, de duiding van een richting om te leven. Met citaten uit  de Schrift als  lichten op de levensweg. Hooggestemd soms in vermaning en bemoediging naar een voltooiing, maar tenslotte ook nuchter in de wijze raad steeds de menselijke maat in acht te nemen. En dit alles tenslotte meer van alle tijden dan tijdgebonden.

En zonder erg veel publieke promotie, eerder bescheiden, is deze brief nu al meer dan acht eeuwen leidraad geweest voor mensen in tijden en op plaatsen die onderling hemelsbreed verschillen.

De beperkte materiële omvang van de regel maakt het mogelijk om in onze bijeenkomsten de tekst zowel te lezen als te overwegen. We willen niet enkel proberen hem globaal en op onderdelen te begrijpen in zijn historische ontstaan en betekenis. Dat ook natuurlijk. Maar daarnaast willen we hem overwegen naar zijn belang voor het leven van mensen ook nu, als een lamp voor je voeten, een vorm om bloeiend te bestaan.

 

Dagen               Vijf dinsdagen (14.00 – 16.30 uur)

Data                  13 feb –  27 feb – 13 mrt – 27 mrt – 10 apr

Kosten              50 euro

Begeleiding     Krijn Kramer en Cees Savelkouls

Als regendruppels in een dor en droog landschap

Over het boek De vlucht van Jesús Carrasco

Als regendruppels in een dor en droog landschap

Over het boek De vlucht van Jesús Carrasco

 

Een debuut met de ziel van een klassieker staat op de achterflap van het eerste boek van de Spaanse schrijver Jesús Carrasco, dat niet alleen veel goede recensies kreeg maar ook meteen met prijzen werd bekroond. Dat heeft hij, naast de mooie beeldrijke taal, zeker ook te danken aan de gelaagdheid van de inhoud.

De titel De Vlucht beschrijft letterlijk de  vlucht van een jongen die niet anders kan dan weggaan uit een onhoudbare situatie in het dorp waar hij woont. Het boek beschrijft de tocht die hij maakt door een onbarmhartig landschap, opgejaagd en met alle gevaren van dien. Uitgeput ontmoet hij een herder die hem leert hoe te overleven in die situatie. Door de groeiende vertrouwensband tussen de jongen en de herder gaat er meer spelen dan overleven. Hij leert ook om keuzes te maken die met goed en kwaad te maken hebben en met waardigheid van leven en sterven. Weliswaar in uiterst moeilijke omstandigheden gaat dit boek ook over volwassen worden, je weg vinden in het leven, letterlijk en figuurlijk. De vele subtiele verwijzingen naar Bijbelse symbolen maken van het verhaal een soort parabel over medemenselijkheid, schuld en vergeving. Het is zo beschreven dat het verhaal overal gebeurd zou kunnen zijn, in welke tijd dan ook. Met recht een klassieker.

Deze roman gaat niet alleen over mensen maar ook over het landschap, over de relatie tussen mens en grond en over de verantwoordelijkheid die we daarvoor dragen. De schrijver draagt zeker geen expliciete boodschap uit, maar verweeft die heel subtiel in het verhaal. Het boek is hard en meedogenloos, maar ook liefdevol en menselijk, met sprankjes hoop als regendruppels in een dor en droog landschap.

Op een ochtend..hoorde hij het geroffel van de regen op een omgevallen golfplaat. Onder de gammele draagbalk boven de deur was hij getuige van het ongewone schouwspel dat zich op aarde afspeelde.. De dikke druppels die uiteenspatten op de stoffige grond en er niet in doordrongen. Hij ging het huis in en kwam naar buiten met de aarden pot onder zijn arm.. Hij zette de pot op de grond..en bleef daar zolang het regende staan kijken hoe God voor even de duimschroeven wat losser draaide.

Het is een boek voor langzame lezers om mondjesmaat de prachtige taal te proeven en de gebeurtenissen bijna fysiek te ervaren.

Wij gaan ervan uit dat u het boek gelezen heeft, zodat we deze ervaringen met elkaar kunnen delen.

Jesús Carrasco, De vlucht, uitg. Meulenhoff.

 

Datum               Vrijdag 16 maart  (10.30 – 16.00 uur)

Kosten                  20 euro

Begeleiding         Wil van der Heijden en  Kees van Weel

Zen Zien Tekenen

De kunst van het onbevangen waarnemen

Zen‑Zien‑Tekenen

De kunst van het onbevangen waarnemen

 

Zen-Zien-Tekenen is een stille meditatie, met als oefening intensieve aandacht en onbevangen waarnemen en met als werkvorm tekenen. Tekenen als een vorm van mindfulness: om de wereld werkelijk te leren zien. Om te leren waarnemen zonder te oordelen.

Tekenen als vorm van actieve meditatie: je zondert je niet af, maar bent juist volop aanwezig in het hier en nu. Het helpt je om met volle aandacht in het leven te staan. Er ontstaat rust, je krijg meer energie en je neemt scherper waar.

Tekenen kun je overal en alles, het maakt niet uit; alles in onze omgeving is onderwerp om te tekenen. Alle heel gewone, dagelijkse dingen worden bijzonder als je ze ziet met een oog dat tekent.

Als je ogen opengaan is alles inspirerend. Al tekenend ga je zien, en al ziende ontdek je en leef je in verbondenheid met alles wat je ziet. Potlood of pen en papier zijn alles wat je nodig hebt.

Het Zen-Zien-Tekenen is niet op de eerste plaats gericht op het leveren van artistieke prestaties en is ook niet bedoeld als ‘creatieve bezigheid’.

Ervaring met zenmeditatie en ‘kunnen tekenen’ zijn geen vereiste.

Wel wordt van de oprechte beoefenaar van Zen-Zien-Tekenen openheid, doorzettingsvermogen, inzet en vertrouwen verwacht. Ook vioolspelen leer je niet in één dag.

Ook al heb je eerder al eens deelgenomen, toch ben je weer welkom. De persoonlijke begeleiding zorgt ervoor dat het steeds weer vernieuwend is.

 

Aanbevolen literatuur:

*De boeken van Frederick Franck, m.n. Zen zien, zen tekenen

(ISBN 9063500637)

*Maria Adriaens, Ruimte zien (ISBN 9056700936)

*Zen Zien Tekenen Inspiratieboek, Nelleke Metselaar, Leo van

Vegchel e.a.  (ISBN 978905670366)

 

Voor verdere informatie zie ook www.zenzientekenen.nl.

 

Dagen                Twee zaterdagen (11.00 – 16.30 uur)
Data                       7 apr – 21 apr
Kosten                  40 euro
Begeleiding        
Leo van Vegchel

De ramen van Jeruzalem

Dialogen in vrede

De ramen van Jeruzalem

Dialogen in vrede

 

Als elk leven onvermijdelijk naar zijn einde toegaat, dan moeten we het onze kleur geven met onze kleuren van liefde en van hoop.

Marc Chagall

 

Picasso zei ooit over Chagall: ‘De enige kunstenaar die nog weet wat kleur is’. Chagall heeft ons ongelofelijk veel en veelzijdig werk nagelaten. Hij maakte veel mee in zijn lange leven. De communistische revolutie in zijn land van herkomst, twee wereldoorlogen, de Jodenvervolging, het verlies van zijn geliefde eerste vrouw Bella… Toch is zijn werk uiteindelijk altijd weer intens van kleur en vol van hoop.

Een mijlpaal in zijn leven vormen de 12 gebrandschilderde ramen in de synagoge van het Hadassah Ziekenhuis in Jeruzalem.

Op 6 februari 1962 worden de ramen ingewijd. Chagall hield daarbij een indrukwekkende toespraak:

 

(…) “Hoe meer onze generatie weigert de hele aardbodem te zien en alleen maar kijkt naar een zeer klein deel van de korst die haar bedekt, hoe meer ik mij zorgen maak om onze wereld in zijn oneindige ritme, en hoe meer ik mij wil verzetten tegen deze oneindige tendens (…)

Ik weet dat het levenspad oneindig en kort is. En toen ik nog veilig in mijn moeders schoot lag, leerde ik dat dit pad beter afgelegd kan worden met liefde dan met haat (…)

Tijdens het maken van dit werk (…) had ik de grootse scheppingen van de Semitische volkeren om ons heen in gedachten. Op deze manier hoop ik een hand te reiken aan de vrienden van de cultuur, aan de dichters en aan de kunstenaars uit de volkeren om ons heen. Ik heb mijn reis van twee jaar werken aan de 12 glas-in-lood ramen van deze synagoge in Jeruzalem voltooid. Ik hoop dat u ze mooi vindt en dat ze vol zijn van de harmonie waar ik van droomde. “

Op deze zondag in de lente, ruim 50 jaar later, laten we de ‘Ramen van Jeruzalem’ op ons inwerken. We gebruiken hiervoor verschillende methoden die allen meditatief van karakter zullen zijn. Ook zullen we een aantal teksten van Chagall in het midden leggen, o.a. uit zijn autobiografische werk Mijn Leven en zijn toespraak in het Hadassah Ziekenhuis.

Het belooft een kleurrijke en hoopvolle dag te worden.

 

Datum               Zondag 22 april ( 11.00 – 16.00 uur)

Kosten                  20 euro

Begeleiding       Mineke Kroes en Dinette Kooiman