Toelichting bij het programma 2018 - 2019 - KCS Haarlem

 

TOELICHTING  BIJ HET PROGRAMMA

 

Bijgaand het nieuwe jaarprogramma van het KCS 2018-2019, dat wij weer met veel genoegen en inspiratie voor u hebben samengesteld.

Na de succesvolle Open Avonden met Frans Maas over Meister Eckhart en Frank  Kazenbroot over Leonard Cohen, bieden wij u in september graag weer een gratis Open Avond aan als start van ons jaarprogramma. Op deze avond zal Kick Bras u laten horen hoezeer de aansprekende songteksten van Bob Dylan levensvragen weerspiegelen en tintelen van spiritualiteit…. Het belooft weer een inspirerende avond te worden, met ruime gelegenheid voor nagesprek en informele ontmoeting. U bent van harte welkom!

 

Als vanouds start het najaar seizoen met de Leesgroep Speling. Het Jaarthema gaat ditmaal over de belangwekkende vraag, waar wij ons bevinden, en of er nog zoiets als een oriënterend houvast, een kompas en grenzen te vinden zijn.

De vorig jaar geïnitieerde Leesclub KCS  blijkt mensen dusdanig aan te spreken dat ze wordt voortgezet met twee nieuwe  inspirerende boeken. Succesvol was ook de cyclus rond het boek van Christian Wiman, Mijn heldere afgrond; vandaar dat deze cyclus herhaald wordt met deels een andere begeleiding.

Een andere vernieuwing was de openstelling van het KCS op zondag. Ditmaal zal er een zondag gewijd worden aan de wijze waarop de goede vrienden de Dalai Lama en bisschop Desmond Tutu vanuit hun heel verschillende spirituele tradities een belangrijke bijdrage leveren aan ‘de kracht van vreugde en mededogen in een roerige wereld’.

 

Vertrouwd is onze aandacht voor christelijke mystiek en geloof. In dit kader treft u cycli aan rond de Innerlijke Burcht van Teresa van Avila, en over het nieuwe boek van Tomáš Halik, die het beeld van de liefde actualiseert zoals dat door Augustinus is uitgedragen.

 

De op het KCS altijd belangrijke relatie tussen kunst en spiritualiteit is terug te vinden in meerdere cycli. In de poëziecyclus staat ditmaal het werk centraal van de beroemde dichter Rainer Maria Rilke, waarbij speciale aandacht wordt besteed aan de indringende wijze waarop Etty Hillesum door hem is beïnvloed.

Verder kunt u op het KCS nu ook zelf poëzie beoefenen! Wij zijn verheugd dat dichter en kunstenaar Lidwiene Vermeij bereid is gevonden in dit kader een workshop aan te bieden.

In de filmcyclus zijn drie fraaie films gewijd aan het klassieke thema van het Memento Mori in verbinding met het thema Carpe Diem.

De kunst van het onbevangen waarnemen tenslotte kan als stille meditatie worden beoefend in de cyclus Zen-Zien-Tekenen.

 

Een klassieker op het KCSC is inmiddels ook de cyclus Van de Schoonheid en de Troost. De begeleiders bieden deze cyclus voor de laatste maal aan, met als waardige afsluiting een selectie van drie van de allermooiste interviews.

 

Het KCS beweegt zich ook op het terrein van de  filosofie. Hier zien we een terugkeer van de geliefde cyclus rond Kierkegaard, ditmaal met het boek Het goede komt van boven.

Mirjam Wolthuis biedt een dag aan over het denken van Hannah Arendt over het kwaad, waarbij ook de film van Margarethe von Trotta wordt bekeken.

Tot besluit vragen wij uw aandacht voor de mooie cyclus over oud(er) worden en oud zijn, een levensfase die inmiddels een vertrouwd thema vormt op het KCS.

Onverminderd gaan we intussen door met ons streven het KCS een plaats te laten zijn van rust, bezinning en – vaak ontroerende – ontmoeting en gesprek.

Ons aanbod is er vooral op gericht, mensen de gelegenheid te bieden stil te staan bij hun eigen innerlijke ervaringen en die van anderen, om daarover met elkaar in gesprek te gaan. Het KCS is dan ook geen ‘studiecentrum’ waarin kennis wordt overgedragen of bediscussieerd. Voor zover het om kennis gaat, is dat kennis van het hart. Het gaat ons om verdieping en verrijking van ieders eigen ervaringen, door wat er wordt aangeboden aan teksten, films, poëzie, muziek, beelden etc. en door het gesprek hierover. Dit alles in een enigszins meditatieve sfeer en met eerbied en respect voor elkaar. Het is vooral op deze manier dat er op het KCS niet alleen naar spiritualiteit wordt gezocht, maar dat ons Centrum ook daadwerkelijk iets van een oefenplaats voor spiritualiteit wil zijn.

 

Meer over onze doelstelling, werkwijze etc. is te lezen in KCS in vogelvlucht, achterin dit programmaboekje. U kunt daar ook informatie vinden over de achtergronden van onze begeleiders.

 

Wij hopen dat u weer veel inspiratie kunt vinden in ons aanbod!

 

De staf van het KCS: Wil van der Heijden, Cees Savelkouls, Riet Spierings en Lia Vergouwen

 

 

 

 

 

 

 

Programma najaar 2018

Speling-leesgroep: Is er iets, dat in deze onzekere tijden oriëntatie en richting kan bieden?

Het driemaandelijkse Speling zoekt naar eigentijdse spiritualiteit en mystiek. Speling probeert de onderstroom van het alledaagse leven zichtbaar te maken. Het tijdschrift is nieuwsgierig naar wat er ten diepste leeft in de cultuur en de samenleving. Speling wil verdieping geven maar wél met beide benen op de grond blijven staan. Want als spiritualiteit gaat zweven […]

Het driemaandelijkse Speling zoekt naar eigentijdse spiritualiteit en mystiek. Speling probeert de onderstroom van het alledaagse leven zichtbaar te maken. Het tijdschrift is nieuwsgierig naar wat er ten diepste leeft in de cultuur en de samenleving. Speling wil verdieping geven maar wél met beide benen op de grond blijven staan. Want als spiritualiteit gaat zweven en het contact verliest met de alledaagse werkelijkheid, raakt zelfs Speling het spoor bijster.

Het thema voor de lopende jaargang is de vraag, waar wij ons bevinden. Is er nog iets dat houvast biedt, of worden we volledig op onszelf teruggeworpen en moeten we het zelf maar weten?

Dat geldt voor het mondiale politieke landschap, maar ook in ons persoonlijke leven kan de vraag zich aandienen of er iets is, dat oriëntatie biedt en richting wijst. Is er nog een kompas waarop wij kunnen varen?

Het jaarthema is: grenzen. Elk van de vier nummers behandelt een bepaalde invalshoek: grenzen, bakens, wegen, verbanden.
We richten ons op verdwaalde mensen, op mentaal en fysiek daklozen, op woestijn en ballingschap. In de hoop dat een ervaring van ballingschap kan uitmonden in een ervaring van bevrijding dat een onbegaanbaar pad toch begaanbaar blijkt.
De  – steeds doorgaande – leesgroep bestaat inclusief begeleiders uit 10 personen.

 

Eens per kwartaal komen we bij elkaar. In de loop der jaren is een hechte band ontstaan, die zich kenmerkt door een veilige omgeving waar doorleefde ervaringen in de taal van het hart gedeeld kunnen worden.  Nieuwkomers zijn van harte welkom om zich aan te sluiten.

We lezen Speling, te bestellen bij Uitgeverij Gianotten, Postbus 9228, 5000HE Tilburg: speling@gianottenprintedmedia.nl Jaarabonnement 28.50 Euro. Zie ook www.speling.nl

 

Dagen                Vier dinsdagavonden (19.30 – 21.45 uur)
Data                   28 aug – 4 dec – 5 mrt – 4 juni
Kosten               40 euro
Begeleiding       Joanne Kruijswijk Jansen en Krijn Kramer

De spiritualiteit van Bob Dylan – Open avond KCS

Niet voor niets kreeg Bob Dylan de Nobelprijs voor literatuur. De teksten van zijn songs hebben diepgang en zeggingskracht. Ze weerspiegelen de levensvragen van mensen in de huidige wereldsamenleving. Ze tintelen van spiritualiteit.   Kick Bras schreef er een boekje over. Hij zal ons een aantal songs laten horen en daarbij wijzen op hun spirituele […]

Niet voor niets kreeg Bob Dylan de Nobelprijs voor literatuur.

De teksten van zijn songs hebben diepgang en zeggingskracht.

Ze weerspiegelen de levensvragen van mensen in de huidige wereldsamenleving. Ze tintelen van spiritualiteit.

 

Kick Bras schreef er een boekje over. Hij zal ons een aantal songs laten horen en daarbij wijzen op hun spirituele betekenis.

Vier thema’s komen aan de orde: profetisch protest; hoe te leven; jood en christen;  de liefde en de dood.

 

Datum               Vrijdag 7 september (19.30 – ca 21.30 uur)

Kosten               Deze Open Avond wordt u gratis aangeboden

Inleider             Kick Bras

Aanmelden        noodzakelijk (ruimte is beperkt) en uitsluitend                                  schriftelijk of via e-mail: info@kcs-haarlem.nl

Ik wil dat jij bent. Een ruimhartig boek van Tomáš Halík

In winkels met religieuze literatuur mijd ik instinctief boeken die het woord ‘liefde’ in de titel dragen. (Tomáš Halík)   “Het belangrijkste thema van dit boek is de liefde. Er zijn maar weinig woorden die zo uiteenlopend geïnterpreteerd kunnen worden als de woorden ‘God’ en ‘liefde’.” Zo begint Tomáš Halík zijn ‘voorlopige reisverslag’ van deze […]

In winkels met religieuze literatuur mijd ik instinctief boeken die het woord ‘liefde’ in de titel dragen. (Tomáš Halík)

 

“Het belangrijkste thema van dit boek is de liefde. Er zijn maar weinig woorden die zo uiteenlopend geïnterpreteerd kunnen worden als de woorden ‘God’ en ‘liefde’.” Zo begint Tomáš Halík zijn ‘voorlopige reisverslag’ van deze spirituele zoektocht naar liefde.

De slotalinea van zijn reis naar hoe je God, jezelf, de ander, je vijand en de wereld lief kunt hebben, luidt: “In de liefde zijn wij het meest onszelf. In de liefde zijn wij menselijk, het aller menselijkst. Maar juist en alleen daar waarin wij het diepst, volledig en tot aan de rand menselijk zijn, al te menselijk zelfs, toont en geeft zich aan ons dat wat het menselijke overstijgt.” Tussen deze twee alinea’s nodigt de schrijver ons uit het door het vele gebruik versleten woord ‘liefde’ als nieuw te beleven en te omarmen.

 

Tomáš Halík (1948) groeide op in het toenmalige Tsjecho-Slowakije, waar het atheïsme de staatsgodsdienst was. Hij bekeerde zich op zijn 18e tot het christelijk geloof. Van zichzelf zegt hij dat hij na een ‘lange en intensieve weg naar het christelijk geloof toe getwijfeld is’. Hij was een jaar- en studiegenoot van Jan Palach, de student die zichzelf op 16 januari 1969 in brand stak uit protest tegen de Sovjetbezetting. Op 30-jarige leeftijd werd Halík tijdens het communistische regime in het geheim tot priester gewijd. Zelfs zijn moeder was niet op de hoogte van zijn werk in de ‘ondergrondse kerk’. Naast zijn illegale activiteiten oefende hij het beroep uit van psychotherapeut voor alcohol- en drugsverslaafden. Halík was een vriend van Václav Havel en werd een van zijn adviseurs toen Havel president werd. Tegenwoordig is hij pastoor van de studentengemeente en hoogleraar filosofie en sociologie in Praag.

De titel van zijn boek gaat uit van de ‘definitie van de liefde’ die aan Augustinus wordt toegeschreven: amo: volo, ut sis (‘Ik heb lief – dat betekent: Ik wil dat jij bent). Halík wil deze definitie verrijken met de liefde van en voor God en met de liefde voor de vijand.

 

Hij verdiept het beeld van de liefde tot een gebeuren waarin de mens zichzelf overstijgt of over zijn eigen grenzen wordt getrokken, een gebeuren waarin de mens ophoudt zichzelf als middelpunt te zien en zich openstelt voor het verlangen, voor ‘ik wil dat jij bent’. Thematisch en inhoudelijk sluit het boek aan op Geduld met God, waaraan in 2015 een cyclus is gewijd.

 

Op een zestal middagen willen we door gezamenlijke bespreking van dit ‘reisverslag’ de ervaring en het zoeken van Tomáš Halík beter verstaan en tegelijk onze eigen ervaring en ons eigen zoeken op het spoor komen. We proberen de grote woorden te koppelen aan onze dagelijkse ervaringen en zoeken ‘naar inspiratie en bemoediging voor onderweg’.

 

* Tomáš Halík, Ik wil dat jij bent. Over de God van liefde, Vertaling: Petra Prins-Mikulková en Dirk Prins, Boekencentrum, Utrecht 2017, ISBN 978 90 239 7135 1

 

Dagen                Zes vrijdagen (14.00 – 16.30 uur)

Data                   28 sep – 12 okt – 26 okt – 9 nov – 23 nov – 7 dec
Kosten               60 euro
Begeleiding       Lia Vergouwen en Vic Bos

Rilke bezingt het leven

Hij deed dat een dichter-leven lang. En bijvoorbeeld Etty Hillesum heeft hem zo goed gehoord dat zij zijn woorden wilde ‘lenen voor weergave van eigen dingen’ waarvoor ze nog ‘geen eigen woorden’ had. Woorden over alles tussen hemel en aarde. Hij was voor haar een van die ‘wegwijzers naar de regionen van de ziel’:   […]

Hij deed dat een dichter-leven lang. En bijvoorbeeld Etty Hillesum heeft hem zo goed gehoord dat zij zijn woorden wilde ‘lenen voor weergave van eigen dingen’ waarvoor ze nog ‘geen eigen woorden’ had. Woorden over alles tussen hemel en aarde. Hij was voor haar een van die ‘wegwijzers naar de regionen van de ziel’:

 

Waarheen richt ik mijn ziel zodat ze niet

de jouwe raakt? En hoe moet ik haar tillen,

     over jou heen, om nog meer te willen?

Toch brengt al wat ons aanraakt, jou en mij

     tot elkander als een van die streken,

die uit twee snaren maar één stem doen spreken.

     Op wat voor instrument zijn wij gespannen?

     En welke violist houdt ons in handen?

            O lied zo blij.

Rilke’ s werk omvat zowel fictie, beschouwend proza als poëzie.

Ons beperkend tot zijn poëzie willen wij net als Etty Hillesum zijn leeslessen volgen. Zij was geroerd door het scheppende vermogen van deze poëtische goochelaar, die aandachtig naar eigen innerlijk dichtte over boven en beneden en wat daar woont aan engelen, mensen, dieren en dingen. Heel vaak wordt Rilke door Etty geciteerd. Aan de gedichten die zij in haar cahiers aanhaalt zullen we apart aandacht besteden in één van de vijf bijeenkomsten waarin wij met haar en hem meegaan en leren aandachtig te zijn bij jou en Jou, bij vriend en vreemde en bij alles wat is en verwijst.

 

Dagen                 Vijf dinsdagen (14.00 – 16.30 uur)

Data                    2 okt – 16 okt – 30 okt – 13 nov – 27 nov

Kosten                50 euro

Begeleiding        Janneke Krijger en Cees Savelkouls

Taal is een luisteraar

De mens hunkert naar taal. Taal verbindt. Taal troost. Taal is nodig om te communiceren maar bovenal is het een middel om je te uiten, om je te manifesteren, om te laten zien wie je bent.   Er zijn verschillende soorten taal. Lichaamstaal, gebarentaal, een eigen taal. Taal onderscheidt ons. Poëzie heeft een aparte plaats. […]

De mens hunkert naar taal.

Taal verbindt.

Taal troost.

Taal is nodig om te communiceren

maar bovenal is het een middel om je te uiten,

om je te manifesteren,

om te laten zien wie je bent.

 

Er zijn verschillende soorten taal.

Lichaamstaal,

gebarentaal,

een eigen taal.

Taal onderscheidt ons.

Poëzie heeft een aparte plaats.

Hierin kan je meer uitdrukken dan dagelijkse woorden.

Kijken wat jou ruimte geeft.

Je kunt woorden en zinnen gebruiken die je niet verwacht

maar die wel een gevoelslading hebben.

Je kunt zinnen zo voegen dat het meer zegt.

Het kan je op een ander been zetten,

iets met je doen.

 

Als je niet weet wat je moet schrijven

is dat het beste begin.

Een ontdekkingsreis naar je dromen,

herinneringen, ervaringen.

Schrijvend ontdekken wat het beste bij je past.

 

 

 

Met poëzie lezen en schrijven.

Voor iedereen die graag gedichten schrijft of het nog niet eerder heeft gedurfd.

Tijdens deze workshop lezen we een aantal gedichten van bekende dichters. Vanuit deze gedichten schrijven we aan de hand van creatieve schrijfoefeningen en korte schrijfopdrachten een eigen gedicht. Schrijfervaring is niet nodig.

Verlangen en nieuwsgierigheid wel.

 

Dagen                Twee vrijdagen (14.00 – 16.30 uur)

Data                   5 okt – 19 okt

Kosten               40 euro

Begeleiding       Lidwiene Vermeij

Spirituele onrust die lucht geeft. Mijn heldere afgrond van Christian Wiman

Misschien hoeven we maar een paar regels uit dit boek te lezen (al lezend met een potlood in de hand staat een bladzijde al snel vol onderstrepingen) en het gesprek kan starten. Want volgens Christian Wiman is een modern gelovige een zoeker. Vastgrijpen betekent laten ontglippen. Nieuwe taal zoeken is onvermijdelijk een queeste naar wat […]

Misschien hoeven we maar een paar regels uit dit boek te lezen (al lezend met een potlood in de hand staat een bladzijde al snel vol onderstrepingen) en het gesprek kan starten. Want volgens Christian Wiman is een modern gelovige een zoeker. Vastgrijpen betekent laten ontglippen. Nieuwe taal zoeken is onvermijdelijk een queeste naar wat geloven kan behelzen.

Die zoektocht onderneemt Christian Wiman In het dagboekachtige Mijn heldere afgrond. Hij heeft geen antwoorden (“I don’t run a church”) op vragen over God. Hij zoekt en balanceert tussen wat onzegbaar is maar wat zich soms, onverwacht, ervaren laat. Poëzie helpt daarbij. Zo opent het boek met deze regels:

 

Mijn God mijn heldere afgrond

                              alle verlangen verdwijnt niet in uw zwarte gat

weer nader ik van wat ik weet de rand

      niets kan ik geloven en toch geloof ik dat:

 

En dan begint het boek.  Het boek eindigt ook met deze dichtregels, alleen staat er dan na de laatste regel een punt.

Mijn heldere afgrond  is een uitwerking van wat in Wiman opborrelt

– als uit een verscholen bron – nadat hij verneemt levensbedreigend ziek te zijn. Hij kan niet anders dan zijn vragen over leven en dood te vertolken in het licht van wat hij als door God gegeven ervaart. Tegelijk beseft hij niets zeker te weten. Zo jongleert hij met woorden om ervaringen van vervreemding en waarheid, leven en sterven, onrust en lichtheid over te brengen aan zijn lezers.

 

In 2016 verscheen dit boek in Nederland, vertaald door Willem Jan Otten. Op de een of andere manier vertolkt Wiman een manier van gelovig zijn die lucht geeft zonder het zoeken op te schorten.

In november 2016 was Wiman zelf in Nederland te gast in De Balie in Amsterdam en bij DeZinnen in Den Haag en gaf daarbij verschillende interviews.

 

Mijn heldere afgrond is een zeer boeiend, maar niet een gemakkelijk boek. Dat maakt het heel geschikt om samen te lezen. Voor ons zal het voornaamste het onderlinge gesprek zijn over wat in ons opborrelt als we het boek lezen, iets waartoe de teksten ook voortdurend oproepen.

 

Om goed mee te kunnen doen is het nodig het boek ter beschikking te hebben. Hierbij de boekgegevens:

Christian Wiman, Mijn heldere afgrond. Overpeinzingen van een modern gelovige. (Vert. Willem Jan Otten).

Uitg. Brandaan, Barneveld 2016. ISBN 978 94 6005 035 0  NUR 700/728

 

Deze cyclus bieden we opnieuw aan. De interesse was vorig jaar zo groot dat we belangstellenden moesten teleurstellen. Mijn heldere afgrond bleek zeker ook voor herhaling vatbaar vanwege de mooie en diepgaande gesprekken die de bijeenkomsten afgelopen voorjaar opleverden. Nu dus een nieuw aanbod met deels ook nieuwe begeleiding.

Dagen                Vijf woensdagen (13.30 – 16.00 uur)

Data                   10 okt – 24 okt –7 nov – 21 nov – 12 dec.

Kosten                50 euro

Begeleiding       Wil Simis-Goddijn en Riet Spierings

De kracht van vreugde en mededogen in een roerige wereld

‘Als ik iemand ontmoet, probeer ik altijd op menselijk niveau in contact met die persoon te zijn,’ zei de Dalai Lama. (…) ‘Ik weet dat hij of zij op dat niveau verlangt naar geluk, minder problemen, een makkelijker leven. Net als ik. Als ik mijzelf in het contact met anderen steeds als de veertiende Dalai […]

‘Als ik iemand ontmoet, probeer ik altijd op menselijk niveau in contact met die persoon te zijn,’ zei de Dalai Lama. (…) ‘Ik weet dat hij of zij op dat niveau verlangt naar geluk, minder problemen, een makkelijker leven. Net als ik. Als ik mijzelf in het contact met anderen steeds als de veertiende Dalai Lama zie, creëer ik zelf de basis van mijn uitzonderingspositie en eenzaamheid. Er is tenslotte maar één Dalai Lama in de wereld. Maar als ik mijzelf daarentegen als medemens beschouw, zijn er zeven miljard mensen met wie ik een diepe verbondenheid kan voelen.’

Half september 2018 brengt de Dalai Lama een bezoek aan Nederland. In het KCS geven we hier graag aandacht aan met deze zondag, waarbij teksten van de Dalai Lama en Desmond Tutu centraal zullen staan.

De Dalai Lama en de Zuid-Afrikaanse aartsbisschop Desmond Tutu zijn al jarenlang goede vrienden. Heel verschillend zijn ze: de één is Aziaat, boeddhist, celibatair. De ander Afrikaan, christen en gehuwd. Beiden hebben als spiritueel leider vastberaden ingezet op het verkrijgen van internationale erkenning voor het onrecht en geweld dat hun volken werd en wordt aangedaan. Hierbij hadden ze een duidelijke weg op het oog waarbij niet geweld, maar waarheid, mededogen, liefde en verzoening de belangrijkste pijlers waren. Beiden ontvingen ze de Nobelprijs voor de Vrede.

De Dalai Lama en Desmond Tutu dragen ieder afzonderlijk een boodschap uit die wordt geïnspireerd en gedragen door hun eigen spirituele/religieuze traditie en cultuur, gecombineerd met hun (vaak indrukwekkende) persoonlijke ervaringen en inzichten die zij tijdens onderdrukking en geweld hebben opgedaan. Tegelijkertijd voelen beide mannen een sterke aspiratie een wereldwijde boodschap uit te dragen die hun eigen traditie en cultuur overstijgt en aansluiting zoekt bij universele waarden van menselijkheid, liefde en hoop. Hiermee openen hun boodschappen en inzichten een actieve handelingsweg voor alle mensen (van welke gezindte, cultuur of traditie ook) die op zoek zijn naar een liefdevoller, harmonieuzer en gelukkiger leven. Zowel in het klein als in het groot. Tutu en de Dalai Lama laten op overtuigende wijze zien dat werken aan een meer liefdevolle en positieve wereld ook altijd werken is aan je eigen persoonlijke groei. Wat ook betekent dat we elkaar nodig hebben en afhankelijk zijn van elkaar.

De warme vriendschap tussen de twee zorgt ervoor dat de Dalai Lama en Tutu nog regelmatig de verbinding met elkaar zoeken.

In 2016 verscheen hun boek Het boek van vreugde, een uitgebreid verslag van het bezoek dat Tutu in 2015 aan de Dalai Lama bracht. Het contact tussen de twee vrienden is nooit oppervlakkig, maar intens en vol leven. En altijd doorspekt met een flinke dosis humor en vrolijkheid.

Tijdens deze zondag dompelen we ons onder in een aantal hoopgevende teksten uit dit inspirerende boek, die we zullen samenbundelen in een kleine reader.

 

Datum                Zondag 21 oktober 2018 (11.00 – 16.00 uur)

Kosten               20 euro

Begeleiding       Mineke Kroes en Dinette Kooiman

Teresa van Avila en de liefde – Lezen uit de Innerlijke Burcht

Teresa is twee en zestig, als ze op aandringen van iemand die zij hoog heeft, haar vriend Gracián, in drie maanden tijd een indrukwekkend boek schrijft over wat volgens haar het geheim is van innerlijke kracht en weerbaarheid naar buiten. Zij ontwikkelt daarvoor het beeld van een kasteel, onverwoestbaar naar buiten toe en geborgen intiem […]

Teresa is twee en zestig, als ze op aandringen van iemand die zij hoog heeft, haar vriend Gracián, in drie maanden tijd een indrukwekkend boek schrijft over wat volgens haar het geheim is van innerlijke kracht en weerbaarheid naar buiten. Zij ontwikkelt daarvoor het beeld van een kasteel, onverwoestbaar naar buiten toe en geborgen intiem in zijn binnenpleinen en kamers.

We lezen haar Innerlijke Burcht. Haar visie: met ons eigen menselijke bestaan verweeft en borgt zich een werkelijkheid die grootser is dan de onze. Dat meemaken is tot je zelf komen. In haar taal: God zoekt dringend contact met ons, bij uitstek in het diepst van de ziel. Het komt erop aan dat niet te missen.

 

Dagen                Drie zaterdagen (11.oo – 16.30 uur)

Data                  10 nov – 24 nov – 8 dec

Kosten               60 euro

Begeleiding       Frans Maas

De acht bergen Een boek over vriendschap, eenzaamheid en familierelaties

De acht bergen is de titel van het alom geprezen en bekroonde boek van de Italiaanse schrijver Paolo Cognetti. Dit succes heeft hij niet alleen te danken aan het indringende verhaal, maar ook aan de fraaie stijl waarin veel niet wordt gezegd, wel gesuggereerd. Of zoals het in een recensie staat: Cognetti’s taal is helder […]

De acht bergen is de titel van het alom geprezen en bekroonde boek van de Italiaanse schrijver Paolo Cognetti. Dit succes heeft hij niet alleen te danken aan het indringende verhaal, maar ook aan de fraaie stijl waarin veel niet wordt gezegd, wel gesuggereerd.

Of zoals het in een recensie staat: Cognetti’s taal is helder als murmelend smeltwater, alles ademt liefde voor de wereld daarboven die de verteller verzoent met de ellende beneden in het dal

(Edwin Krijgsman).

 

Het verhaal beschrijft het verlangen van een gezin om zo vaak als dat kan de stad te verruilen voor de rust en de ongenaakbare schoonheid van de Italiaanse Alpen. Het is dáár dat de stadsjongen Pietro en de jonge bergbewoner Bruno vriendschap sluiten. Niet zozeer door te praten maar vooral door samen de bergen te verkennen groeit hun vriendschap. Ook Pietro’s vader neemt hen vaak mee op zijn tochten naar steeds andere bergtoppen.

 

Het verhaal van de vriendschap tussen de twee jongens, later mannen, en dat van de moeizame relatie tussen vader en zoon lopen subtiel door elkaar heen.

Dit diep menselijke verhaal speelt tegen de achtergrond van een prachtig landschap dat soms ook haar meedogenloze karakter toont. Maar altijd is er weer die drang verder te gaan, weer een andere berg te beklimmen, behalve die ene…

Op de achtergrond speelt zowel de moeilijke naoorlogse  tijd mee als de zojuist voorbije crisis, die het leven van veel jonge Italianen behoorlijk uitzichtloos maakt.

Het verhaal snijdt op ingetogen en authentieke wijze tal van onderwerpen aan om met elkaar in gesprek te gaan: Over eenzaamheid, vriendschap en familierelaties. Over de ultieme onkenbaarheid en onbereikbaarheid van de eigen ziel en die van de ander. Over de archetypische tegenstelling tussen reizigers en achterblijvers  (Trouw).

 

En misschien roept het ook je eigen ervaringen op met wat er tussen mensen kan gebeuren, juist in een onherbergzame omgeving.

Een voorwaarde om deel te nemen aan deze dag is dat u het boek gelezen heeft, zodat we onze ervaringen met elkaar kunnen delen.

Paolo Cognetti: De acht bergen. Uitgeverij: De Bezige Bij. 2017 ISBN 978 90 234 66413

 

Datum                Vrijdag 16 november 2018  (10.30 – 16.00 uur)

Kosten                20 euro

Begeleiding        Wil van der Heijden en Kees Weel

Programma voorjaar 2019

‘Een eindelijke verheldering van ogen’ Oud worden – oud zijn

Het is een opengaan van vergezichten, een bijna van gehavendheid genezen; een aan de rand der tijdeloosheid wezen. Of in de avond gij de zee ziet lichten. (Ida Gerhardt)   Iedereen wil graag oud worden, maar niemand wil graag oud zijn. Een bekend gezegde dat goed uitdrukking geeft aan een mening over de ouderdom. Er […]

Het is een opengaan van vergezichten,

een bijna van gehavendheid genezen;

een aan de rand der tijdeloosheid wezen.

Of in de avond gij de zee ziet lichten.

(Ida Gerhardt)

 

Iedereen wil graag oud worden, maar niemand wil graag oud zijn. Een bekend gezegde dat goed uitdrukking geeft aan een mening over de ouderdom.

Er spreekt angst en misschien wel afschuw uit over de beelden van niet meer kunnen wat je wilt, ziekte en gebrek, afhankelijkheid en dementie, waarbij dat alles ook nog eens eindigt met de dood.

Geen aantrekkelijk vooruitzicht zou je zeggen.

 

Maar je kunt er ook op een andere manier naar kijken. Ouderdom als geschenk, als een tijd van mogelijkheden die je vroeger niet had.

Tijd om aan jezelf toe te komen, je te bezinnen op wie je bent geworden. Nadenken over de tijd die voor je ligt en hoe die te gebruiken om verder te groeien en wijzer te worden. Tijd die je ook aan anderen kunt besteden, familie, vrienden, of aan andere dingen, zoals genieten van natuur, kunst en muziek.

Natuurlijk is er ook moeizaamheid, pijn, verlies en verdriet. Over wat je moet loslaten en over wat je moet aanvaarden tegen wil en dank.

Over deze periode in het leven van de oudere mens gaan we met elkaar in gesprek in deze cyclus. Over de ervaring van het oud worden en het oud zijn. Over de beleving van de laatste levensfase, misschien het ernaar toe leven, het je verzoenen met de werkelijkheid. Maar ook over de beweging die gemaakt kan worden in aanvaarden, loslaten, overgave en toevertrouwen.

En daarbij de vraag hoe we toch ook ‘gewoon’ het leven van alledag verder leven en genieten van wat zich daar voordoet.

Thema’s die we in onze zoektocht kunnen tegenkomen zijn bijvoorbeeld aanvaarding van het geleefde leven, en van het leven nu en van wat kan komen: afname van krachten, afhankelijkheid, ziekte, pijn. En vergeving, van anderen maar ook van jezelf, bij of tot jezelf komen. Verzoening met verlies en verdriet, met de eenzaamheid die onlosmakelijk ook bij de ouderdom hoort.

We denken na over de voltooiing van het leven, het leven naar het einde toe, misschien wel ‘een opengaan van vergezichten’.

We zoeken naar de innerlijke ruimte om dit proces te kunnen doorleven.  Spiritualiteit is hierbij een weg om open te gaan voor dat wat meer is, wat je draagt, waar vanuit je leeft. En je zo toe te vertrouwen aan het leven zoals het zich aandient in deze (laatste) levensfase.

 

We gaan werken met poëzie van bv. Vasalis, Ida Gerhardt, Judith Herzberg en Rutger Kopland; en met prozateksten van diverse auteurs, zoals Herman Andriessen, Frits de Lange, of uit interviews en artikelen uit dag- en weekbladen.

 

Dagen                Vijf woensdagen (13.30 – 16.00 uur)

Data                   30 jan – 13 feb – 27 feb – 13 mrt – 27 mrt

Kosten               50 euro

Begeleiding       Wil Simis-Goddijn en Joanne Kruijswijk Jansen

 

Memento mori – Carpe diem – Filmcyclus

Memento mori is een Latijns gezegde dat betekent: Gedenk te sterven. Memento mori ligt echter dicht bij dat andere Latijns gezegde Carpe diem, dat Pluk de dag betekent. In de Middeleeuwen dacht men vooral aan het Memento mori: denk eraan dat je op een dag gaat sterven en dat je voor het aangezicht van God […]

Memento mori is een Latijns gezegde dat betekent: Gedenk te sterven. Memento mori ligt echter dicht bij dat andere Latijns gezegde Carpe diem, dat Pluk de dag betekent. In de Middeleeuwen dacht men vooral aan het Memento mori: denk eraan dat je op een dag gaat sterven en dat je voor het aangezicht van God zal verschijnen. In onze samenleving denken we vaker aan het Carpe diem: pluk de dag en maak plezier!

Drie fraaie films zijn boeiend omdat ze Memento mori en Carpe diem juist met elkaar verbinden! We bespreken met elkaar Le tout nouveau testament, After life en Still Life.

Le tout nouveau testament

In Jaco Van Dormaels tragikomische Le tout nouveau testament (België, 2015) ontketent profeet Ea – dochter van God en Godin en zus van Jezus – een revolutie door op aarde met zes nieuwe apostelen een nieuw liefdevol testament op te tekenen. God woont met zijn vrouw en dochter in een driekamerappartement in Brussel. Vanachter zijn computer maakt hij dagelijks voor iedere aardbewoner snode plannen. Met zijn kinderlijke fantasie bekokstooft hij onder meer macabere vliegrampen. Zijn vrouw is door al het gesnauw verworden tot een bedeesde huishoudster. Voor dochter Ea is de maat echter vol! Voordat ze naar de aarde gaat, hackt ze zijn computer en stuurt ze alle stervelingen hun sterfdatum, waardoor die gaan denken: wat willen we met de rest van ons leven?

After life

In zijn diepzinnige film After life (Japan 1996) toont Kore-eda de relatie tussen werkelijkheid, herinnering, en de verbeelding van herinneringen in film. After life speelt zich af in het voorportaal van het hiernamaals, een station tussen de dood en de eeuwigheid.

Hier komen de overledenen aan en moeten zij binnen drie dagen hun meest dierbare herinnering formuleren. Deze geluksmomenten worden vervolgens door de werknemers van het tussenstation in scène gezet en gefilmd. Nadat de doden hun persoonlijke filmpje hebben gezien en het gelukkigste moment van hun leven hebben herbeleefd, vergeten zij de rest van hun aardse bestaan en nemen zij dat ene moment mee naar de eeuwigheid van het hiernamaals. Je denkt als vanzelf: wat is mijn moment?

 

Still life

In de verstilde film van Uberto Pasolini (Engeland 2013) is John May een alleenstaande  gemeenteambtenaar die zich inzet voor het vinden van nabestaanden van mensen die in eenzaamheid zijn gestorven. Omdat er vaak een reden is dat mensen alleen zijn gestorven en pas na weken gevonden worden, staat hij er meestal in zijn eentje voor en is hij degene die de door hem geschreven grafrede en uitgezochte muziek aanhoort.

Als May ‘boventallig’ wordt, mag hij alleen zijn lopende zaak nog afronden. Hij neemt de zaak nog persoonlijker dan gewoonlijk en gaat op zoek naar mensen die deze man gekend hebben. Deze zoektocht verandert ook langzaam zijn eigen verstilde leven…

 

Dagen                Drie zaterdagen (11.00 – 16.30 uur)

Data                   2 feb – 16 feb – 2 mrt

Kosten               60 euro

Begeleiding       Wilbert Sentenie en Marjeet Verbeek

 

 

Wanhoop niet, al het goede komt van boven! Advies van Søren Kierkegaard

De waarheid die er werkelijk toe doet is persoonlijk, zo ontdekte Kierkegaard, want ieder mens ‘existeert’ op zijn eigen wijze. Hij was de eerste die dat woord in deze betekenis gebruikte en het zou een grote toekomst tegemoet gaan. In de twintigste eeuw zouden filosofen als Heidegger en Sartre beklemtonen dat ieder van ons zich […]

De waarheid die er werkelijk toe doet is persoonlijk, zo ontdekte Kierkegaard, want ieder mens ‘existeert’ op zijn eigen wijze. Hij was de eerste die dat woord in deze betekenis gebruikte en het zou een grote toekomst tegemoet gaan. In de twintigste eeuw zouden filosofen als Heidegger en Sartre beklemtonen dat ieder van ons zich moet laten leiden door zijn eigen levensproject, waarover alleen hijzelf te beslissen heeft.

Wij zijn allemaal een beetje ‘Kierkegaard’ geworden, ook al zien steeds minder mensen hun levensbestemming in een religieus licht. Misschien is dat laatste maar tijdelijk, wordt godsdienst opnieuw een belangrijk filosofisch thema en zal de 21ste eeuw daarom ‘de eeuw van Kierkegaard’ worden, zoals sommigen menen. Ook die godsdienst zal dan méér moeten bieden dan dogmatische algemeenheden. Net als de filosofie moet hij iets te zeggen hebben aan het individuele hart, wil hij zijn betekenis niet verliezen. En dat hart is nooit uit één stuk. Het wikt en weegt, weerlegt zichzelf voortdurend en wordt door tegengestelde gevoelens verdeeld.
Hoe verscheurd dat hart kan zijn blijkt wel in het boekje dat we dit jaar met elkaar willen lezen: Het goede komt van boven. Het ‘goede’ hoort bij mensen: om erover na te denken, ernaar op zoek te zijn. Het boekje, een van de opbouwende toespraken van Kierkegaard, gaat over verhalen of teksten uit de bijbel, met alle nadruk op wat zich innerlijk in een mens afspeelt. Wat doet Job, wat doe ik, als ik door het kwaad overspoeld word?

‘Het goede komt van boven’ is dan gemakkelijk gezegd, maar wat houdt het in?

 

In de cyclus bespreken we de tekst van het boekje dat we als kapstok gebruiken om naar ons eigen leven te kijken en ons ook door de ervaringen van anderen te laten verrijken, zodat het goede, dat van boven komt, door ons heen ook naar anderen mag doorstromen.

Het is nodig dat iedereen het boek ter beschikking heeft.

 

Søren Kierkegaard, Het goede komt van boven. Vertaling: Lineke Buijs en Andries Visser,

Buijten & Schipperheijn Motief, Amsterdam 2018, ISBN 978-90-5881-961-1.  € 15.90

Dagen                Vijf donderdagen (14.00 – 16.30 uur)
Data                    7 feb –21 feb – 7 mrt – 21 mrt – 4 apr
Kosten               50 euro
Begeleiding       Riet Spierings en Krijn Kramer

 

Van de Schoonheid en de Troost In gesprek met een gepassioneerde historicus, een paradoxale dichter en een voortvluchtige schrijver

Het is al weer twintig jaar geleden dat Wim Kayzer voor de VPRO televisie het fascinerende programma Van de Schoonheid en de Troost maakte. Op de achterflap van het gelijknamige boek staat: Vertel me wat dit leven de moeite waard maakt. Waarin vinden we schoonheid – en is er over die schoonheid nog iets te […]

Het is al weer twintig jaar geleden dat Wim Kayzer voor de VPRO televisie het fascinerende programma Van de Schoonheid en de Troost maakte. Op de achterflap van het gelijknamige boek staat: Vertel me wat dit leven de moeite waard maakt.

Waarin vinden we schoonheid – en is er over die schoonheid nog iets te beweren? Waardoor worden we getroost? Wat zijn de herinneringen of verwachtingen die groter zijn dan ons verdriet? Deze vragen legde Wim Kayzer voor aan 26 befaamde kunstenaars, schrijvers, wetenschappers, filosofen en musici. En dat leverde boeiende gesprekken op, niet alleen vanuit filosofisch, wetenschappelijk of literair perspectief, maar ook vanuit heel persoonlijke ervaringen. De reacties waren zeer uiteenlopend. Waar voor de een schoonheid en troost schuilen in de ordening, vindt de ander deze juist in het onvoorspelbare en het vergankelijke. Maar ook in muziek, familiefoto’s en zelfs in verdriet kan schoonheid schuilgaan.

Dit thema sluit kennelijk naadloos aan bij datgene wat onze deelnemers bezig houdt, omdat we al voor de achtste keer een cyclus rond dit thema aanbieden. Dit keer kijken we naar gesprekken met een nog altijd actieve historicus, een inmiddels overleden beroemde dichter en een destijds voortvluchtige schrijver. Het blijkt dat deze mensen zo veelzijdig zijn dat ze ook over de vragen die in deze tijd leven het nodige te zeggen hebben.

De Engelse historicus Simon Schama heeft talrijke boeken geschreven, onder meer over de Nederlandse cultuur in de Gouden Eeuw. Ook maakte hij documentaires  voor de BBC over uiteenlopende onderwerpen in de wereld van de kunst, de geschiedenis en het Jodendom. Een uitspraak die als een rode draad door het gesprek loopt: “Ik vind vooral die schoonheid aangrijpend die een afspiegeling is van onze eigen situatie, in al zijn verval en vuiligheid.”

Rutger Kopland noemt zichzelf de man van twee ambachten: dichter en psychiater.  Hij is de dichter van de paradoxen: aanwezigheid en afwezigheid, leven en dood, zijn en niet zijn: een hele complexe en boeiende thematiek.

De Vlaamse dichter Herman de Coninck heeft over de poëzie van Kopland gezegd: “Het zijn gedichten waar je heel gemakkelijk inkomt, maar niet meer uit geraakt.”

 

De Nigeriaanse schrijver Wole Soyinka was ten tijde van het interview voortvluchtig omdat het dictatoriale bewind in Nigeria hem ter dood had veroordeeld. Een citaat uit het gesprek: “Schoonheid is diep verbonden met het kortstondige en is nooit ver verwijderd van een lichte droefheid.”

Aan de hand van deze indrukwekkende interviews zullen ook wij ons in deze cyclus bezighouden met de vraag wat ons leven de moeite waard maakt. Wat biedt mij zowel schoonheid als troost om me te verzoenen met het leven? We zullen graven naar de onderstroom die ons leven kleurt, maar waar we doorgaans niet zo uitvoerig bij stilstaan. Wie gelooft dat schoonheid en troost kunnen bijdragen aan een zinvol bestaan, is van harte welkom.

Dit is overigens de laatste kans tot deelname, omdat we na dit seizoen stoppen met deze succesvolle cyclus. We willen ons nu aan andere thema’s wijden. Maar hopelijk blijven schoonheid en troost ons ten deel vallen.

 

Dagen               Drie  vrijdagen (11.00 – 16.30 uur)

Data                  22 feb – 8 mrt – 22 mrt

Kosten              60 euro

Begeleiding      Wil van der Heijden en Lia Vergouwen

De Trooster van Esther Gerritsen Over schuld en boete, geloof en hoop en natuurlijk troost en vergeving

Een roman die precies op het goede moment verschijnt, namelijk vlak voor Pasen als bovengenoemde thema’s volop aan bod komen in de katholieke traditie. Dat is zeker zo in een klooster, waar het verhaal zich afspeelt. De achterflap van het boek vertelt iets over de inhoud: Geheel tegen de regels van het klooster in wordt […]

Een roman die precies op het goede moment verschijnt, namelijk vlak voor Pasen als bovengenoemde thema’s volop aan bod komen in de katholieke traditie. Dat is zeker zo in een klooster, waar het verhaal zich afspeelt.

De achterflap van het boek vertelt iets over de inhoud:

Geheel tegen de regels van het klooster in wordt een nieuwe gast opgevangen door Jacob, de conciërge. Gaandeweg groeit er een verstandhouding tussen de gelovige conciërge en de gast die een misdaad op zijn geweten heeft. Jacob verliest zich in de aandacht die hij krijgt en is bereid ver te gaan om de vriendschap te behouden.

Dat laatste brengt hen af en toe in bizarre situaties die Gerritsen prachtig en soms hilarisch weet te beschrijven. De gesprekken tussen de twee hoofdpersonen, vaak tijdens het werk van Jacob, zijn zowel serieus als doorspekt met humor, fijnzinnig en relativerend.

 

Er zitten verschillende lagen in het verhaal en daarbij spelen niet alleen de vriendschap en erkenning een belangrijke rol maar ook het geloof met haar normen en waarden, haar geboden en verboden. Gerritsen weet echter ook voor de niet-gelovige lezer overtuigend te schrijven. Ze sluit menselijke thema’s als schuld en boete, vergeving en troost niet op in een gelovig kader. Dat maakt van haar boek een soort menselijke parabel. Of zoals het in de Volkskrant wordt beschreven: Gerritsen ontroert de lezer met haar fijnzinnige, intelligente beschrijvingen van het menselijk falen. Maar het is in dit boek vooral de hoop, het geloof en geluk dat ze zo puur en precies heeft gevat.

Een boek dat op deze dag, in de aanloop naar Pasen, hopelijk talloze aanknopingspunten biedt voor gesprekken over thema’s die in ieder van ons, gelovig of niet, een rol spelen.

Wij gaan ervan uit dat u het boek gelezen heeft.

Esther Gerritsen, De Trooster, De Geus 2018, ISBN 978 90 445 40147

 

Datum              Vrijdag 15 maart 2019 (10.30 – 16.00 uur)

Kosten             20 euro

Begeleiding     Wil van der Heijden en Kees Weel

Zen Zien Tekenen De kunst van het onbevangen waarnemen

Zen Zien Tekenen is een actieve vorm van zen-meditatie. Je sluit de wereld niet buiten, maar maakt directe verbinding met de werkelijkheid zoals die is. Zen zien tekenen helpt ons om met meer rust, vrijheid en vollediger aandacht in het leven te staan. Om even op te houden met rondrennen en eenvoudig er te zijn […]

Zen Zien Tekenen is een actieve vorm van zen-meditatie.

Je sluit de wereld niet buiten, maar maakt directe verbinding met de werkelijkheid zoals die is.

Zen zien tekenen helpt ons om met meer rust, vrijheid en vollediger aandacht in het leven te staan. Om even op te houden met rondrennen en eenvoudig er te zijn in het moment op de plaats waar je bent. Je zou Zen-Zien-Tekenen ook als verdiepte mindfulness training kunnen zien.

 

Alles wat ik niet heb getekend, heb ik niet werkelijk gezien. Deze uitspraak is van Frederick Franck, de Nederlands-Amerikaanse kunstenaar die het Zen-Zien-Tekenen ontwikkelde, een prachtige vorm van tekenen die je in direct contact brengt met de werkelijkheid om je heen.

 

Tekenen kun je overal en alles, het maakt niet uit, alles in onze omgeving is onderwerp om te tekenen. Alle heel gewone, dagelijkse dingen worden bijzonder als je ze ziet met een oog dat tekent. Als je ogen opengaan is alles inspirerend. Al tekenend ga je zien, en al ziende ontdek je en leef je in verbondenheid met alles wat je ziet. Potlood of pen en papier zijn alles wat je nodig hebt.

 

Het Zen-Zien-Tekenen is niet op de eerste plaats gericht op het leveren van artistieke prestaties en is ook niet bedoeld als ‘creatieve bezigheid’.

 

 

 

Ervaring met zenmeditatie en ‘kunnen tekenen’ zijn geen vereiste.

Wel wordt van de oprechte beoefenaar van Zen-Zien-Tekenen openheid, doorzettingsvermogen, inzet en vertrouwen verwacht.

Ook vioolspelen leer je niet in één dag.

 

Ook al heb je eerder al eens deelgenomen, toch ben je weer welkom. De persoonlijke begeleiding zorgt ervoor dat het steeds weer vernieuwend is.

 

Aanbevolen boek o.a.: Inspiratieboek Zen Zien Tekenen, Nelleke Metselaar, Leo van

Vegchel e.a., Asoka 2017.  ISBN 9789056703660

 

Dagen                Twee zaterdagen (11.00 – 16.30 uur)
Data                   30 mrt – 13 apr
Kosten               40 euro
Begeleiding       Leo van Vegchel

 

Denken over het kwaad met Hannah Arendt

Zoals in het christendom God de belichaming van goedheid en rechtvaardigheid is, zo werd de duivel de verbeelding van het kwaad. Maar het kwaad is geen gruwelijk monster dat kwaad doet om het kwaad doen en op die manier eenvoudig te herkennen valt, zo constateert de filosofe Hannah Arendt wanneer zij in 1961 het Eichmann-proces […]

Zoals in het christendom God de belichaming van goedheid en rechtvaardigheid is, zo werd de duivel de verbeelding van het kwaad. Maar het kwaad is geen gruwelijk monster dat kwaad doet om het kwaad doen en op die manier eenvoudig te herkennen valt, zo constateert de filosofe Hannah Arendt wanneer zij in 1961 het Eichmann-proces in Jeruzalem volgt. Daar openbaart het nazi-kopstuk Eichmann zich voor haar niet als een bloeddorstige moordenaar maar slechts als een slaafse ambtenaar. Zo komt zij te spreken over ‘de banaliteit van het kwaad’.

Voor vele filosofen is het kwaad geen demon of duivel, maar komt slechtheid voort uit zwakte, luiheid of onwetendheid van de mens. De grond van het kwaad is altijd te herleiden tot bepaalde motieven. Maar toen de filosofe Hannah Arendt deze gedachte op verrassende wijze aan de bureaucraat Eichmann koppelde was dat schokkend. Zijn we allemaal dus zozeer tot kwaad in staat als we ons gedachteloos overleveren aan het systeem?

De bezinningstijd die de Veertigdagen periode wil zijn, grijpen we aan om de film Hannah Arendt (2013, regie Margarethe von Trotta) te bekijken. Haar denken over het kwaad wordt vertrekpunt voor een gezamenlijke zoektocht naar hoe wij het kwade kunnen benoemen, herkennen en laten verhouden tot wat we het goede noemen.

 

Datum                 Zaterdag 16 maart 2019

Tijd                      11.00 uur – 16.00 uur

Kosten                 20 euro

Begeleiding         Mirjam Wolthuis